Özrü Kabahatinden Büyük
Sorunun Detayı
"Sayın hocam. Devlet memuruyum, maaşımı aldığım bankadan konut kredisi kullanmıştım. Yakında bu bankadan promosyon ödeneği yapılacak. Ben bu parayı konut kredimi ödemek için kullanabilir miyim? Zira bu durum bir bakıma bankanın benden haksız yere elde ettiği faizi, kendi parası ile amorti etmek anlamına gelir mi? Saygılarımla."
Açıklama
Özrü kabahatinden büyük prensibi, İslam hukukunda kişinin kusurunu hafifletmek için ileri sürdüğü mazeretin, asıl kusurdan daha büyük olmaması gerektiğini ifade eder. Bu bağlamda, bankadan alınan promosyonun konut kredisi ödemesinde kullanılması konusu değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır. Ancak mevcut durumda, devlet memuru olarak bankadan aldığınız promosyonu konut kredisi borcunuzun ödemesinde kullanmanızda bir sakınca yoktur. Çünkü promosyon, bankanın size verdiği bir teşvik olup, sizin kendi paranızdır ve bu parayı borcunuzu azaltmak için kullanmak, haksız bir durum oluşturmaz.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir... Allah, faizi ve zekatı kaldırır..." (Bakara, 2:275)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altı şey vardır ki, Allah onları lanetlemiştir: Faiz yiyen, faiz veren..." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, bankadan aldığınız promosyon, bankanın size sunduğu bir hak olup, bu parayı konut kredisi borcunuzun ödemesinde kullanmanız, İslam hukukuna göre sorun teşkil etmez. Çünkü promosyon, faizden farklıdır; faiz, borç verilen paranın üzerine haksız kazanç eklenmesidir ve kesinlikle haramdır. Ancak promosyon, bankanın size verdiği bir teşvik olup, sizin hakkınızdır.
Konut kredisi kullanırken faiz ödemeniz zorunlu olmuş olabilir; bu durumda İslam hukukunda bu durumun mahzuru vardır. Fakat mevcut borcunuzu ödemek için bankadan aldığınız promosyonu kullanmanız, "özrü kabahatinden büyük" sayılmaz. Yani, borcunuzu ödemek için kendi hakkınız olan parayı kullanmak, haram olan faizle mücadelede bir araç olarak değerlendirilebilir.
Bu noktada önemli olan, gelecekte faizsiz finansman yöntemlerine yönelmek ve faizli işlemlerden mümkün olduğunca kaçınmaktır. Ancak mevcut durumda, promosyonu borç ödemede kullanmakta dini bir sakınca yoktur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faiz haram kabul eder. Bazı alimler, faizle ilgili borçların ödenmesinde zorunluluk halinde kolaylık gösterilmesini tavsiye eder. Promosyonun kullanımı konusunda ise genel olarak bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Bankadan aldığınız promosyonu konut kredisi borcunuzun ödemesinde kullanmanız Hanefi mezhebine göre caizdir. Faizden kaçınmaya çalışırken, hakkınız olan bu parayı borcunuzu azaltmak için kullanabilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.