Oturarak uyumak abdesti bozar mı?

Açıklama

Abdest, namaz ve diğer ibadetler için temizliğin sağlanmasıdır. Abdestin bozulması ise belirli durumlarla gerçekleşir. Oturarak uyumanın abdesti bozup bozmadığı ise sıkça sorulan bir konudur.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, oturarak uyumak abdesti bozmaz. Abdestin bozulması için belirli durumların gerçekleşmesi gerekir; uyku ise ancak kişinin tamamen kendinden geçip kontrolü kaybetmesi durumunda abdesti bozar. Bağdaş kurup, yarı uyanık veya hafif uyku halinde olmak abdesti bozmaz.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de abdesti bozan durumlar açıkça belirtilmemiştir, ancak Peygamber Efendimiz'in hadislerinde abdesti bozan haller zikredilmiştir.

“Abdest bozan şeyler, tuvalete gitmek, uyku, kan ve benzerleridir.” (Sahih Buhari)

Burada uyku ifadesi, kişinin tamamen kendinden geçip kontrolünü kaybetmesi anlamındadır. Hafif uyku veya oturarak uyuma, bu kapsamda değerlendirilmez.

Detaylı Açıklama

Günlük hayatta bazen oturarak kısa süreli uykuya dalmak mümkündür. Hanefi mezhebine göre, bu tür hafif uyku abdesti bozmaz. Çünkü abdesti bozan uyku, kişinin tamamen baygın ve kontrolsüz hale gelmesidir. Eğer kişi otururken uyuyorsa ve uyanık kalma bilinci kısmen devam ediyorsa, abdesti geçerlidir.

Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvalarında da benzer şekilde, abdesti bozan uyku türünün kişinin tamamen kendinden geçmesi olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, abdesti bozan diğer durumlar; büyük abdestin çıkması, cünüplük hali, kanama gibi hallerle sınırlıdır.

Bu nedenle, oturarak uyumak abdesti bozmaz. Ancak kişi uykuya tamamen dalıp baygınlık hali yaşarsa, abdesti bozulur ve yeniden abdest alınması gerekir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, uyku abdesti bozan haller arasında sayılır ancak burada da uyku türü önemlidir. Yani hafif uyku veya oturarak kısa uyku abdesti bozmaz. Malikilerde ise uyku abdesti bozan hallerden sayılır ancak oturarak uyku konusunda ihtilaf vardır; bazı alimler oturarak uyumayı abdesti bozan uyku saymazlar.

Sonuç

Değerli Müslüman, Hanefi mezhebine göre bağdaş kurup oturarak uyuman abdesti bozmaz. Ancak uyku derinleşip kontrolün kaybolması halinde abdest bozulur. Bu durumda abdest yenilenmelidir. Kolaylaştırıcı ve ölçülü olmak esastır.