Oruca Niyet
Sorunun Detayı
"Hocam acaba gece yemek yiyip de oruç tutma düşüncesi olan ancak dille veya kalpten kesin olarak oruca niyetlenmeyen biri sabah kalktığında ben bugün oruç tutmayacağım dese acaba kaza mı kefaret mi gerekir?"
Açıklama
Oruca niyet, orucun geçerli olması için şarttır ve niyetin kalpten veya dilden yapılması gerekir. Niyet, orucun farz olduğu günün gecesi veya sabahı yapılabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruca niyet etmek gece veya sabah mümkün olmakla birlikte, niyet edilmeden oruç tutulursa oruç geçerli olmaz ve kaza gerekir. Niyet kesin olarak yapılmamışsa ve kişi sabah kalkıp oruç tutmayacağını söylerse, o gün oruç tutulmamış sayılır ve kaza gerekir. Kefaret gerekmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun niyetle tutulması gerektiği belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sizin de üzerinize farz kılındı. Umulur ki sakınırsınız." (Bakara, 2/183)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Her amelin başı niyettir." (Buhari, İman, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oruca niyet etmek, orucun geçerliliği için zorunludur. Hanefi mezhebine göre niyet, Ramazan ayının her günü için ayrı ayrı yapılır ve bu niyet gece yatsı namazından sonra veya sabah imsak vaktine kadar kalpten veya dilden yapılabilir. Eğer gece yemek yiyip oruç tutma düşüncesi olan kişi, niyetini kesin olarak yapmamış ve sabah kalktığında oruç tutmayacağını ifade etmişse, o gün oruç tutulmamış sayılır. Bu durumda oruç kaza edilir ancak kefaret gerekmez. Kefaret, orucun bilinçli olarak ve geçerli mazeret olmadan bozulması halinde gündeme gelir.
Günümüzde oruca niyet etmek için özel bir formül veya yüksek sesle söyleme şartı yoktur; kalpten niyet etmek yeterlidir. Ancak niyetin yapılması unutulmamalıdır. Sabah kalktığında oruç tutmayacağını söylemek, niyetin olmadığını ve orucun tutulmadığını gösterir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre niyet, imsak vaktine kadar yapılabilir ve oruç niyeti kalpten yapılırsa yeterlidir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde niyetin orucun geçerliliği için şart olduğu kabul edilir. Ancak niyetin kesin yapılmaması halinde orucun geçersiz olduğu konusunda mezhepler arasında ihtilaf yoktur.
Sonuç
Özetle, niyet edilmeden oruç tutulmaz. Niyet yapmadan oruca başlayan veya niyetini iptal eden kişi o gün oruç tutmamış sayılır ve kaza gerekir, kefaret gerekmez. Oruca niyet etmeyi ihmal etmeyiniz.
