Oruca niyet
Sorunun Detayı
"Hocam benim sorum ben akşam yatmadan önce 23:00 dolaylarında yarın oruç tutarım diye yattım. Gece de sahura kalkmadım. Dille de niyet etmedim. Ertesi gün oruçlu değilim diyerek bir şeyler yedim içtim. Kafama takılan akşamdan tutarım diyerek yattım yani ben ertesi gün oruçlu muydum? Eğer oruçluysam bozduğum için kefaret mi ödemeliyim? Belki tutarım diye yatmıştım emin değilim eğer oruçluysam bozduğum için kefaret gerekir mi? Teşekkürler."
Açıklama
Oruca niyet, orucun geçerli olması için kalben veya dille yapılması gereken bir hazırlıktır. Niyet, orucun başlangıcından önce yapılmalıdır ve oruçlu olmayı kesin olarak kararlaştırmak gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre oruca niyet, orucun tutulacağı günün gecesi veya sabahı yapılabilir. Ancak niyetin kalben kesinleşmesi gerekir. Sadece "belki tutarım" gibi kesin olmayan bir niyet orucu geçerli kılmaz. Eğer kişi oruçlu olmadığını düşünerek yediyse, oruçlu sayılmaz ve orucunu bozmuş olmaz, dolayısıyla kefaret gerekmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili niyetin önemi şu ayette vurgulanır:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sizin de üzerinize farz kılındı. Umulur ki sakınırsınız." (Bakara, 2:183)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Ameller niyetlere göredir, herkesin ne için niyet ettiğini ancak Allah bilir." (Buhari, İman 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, oruca niyet etmek kalpten kesin bir karar gerektirir. Sadece "belki tutarım" diye düşünmek, niyetin gerçekleştiği anlamına gelmez. Hanefi mezhebine göre oruç niyeti, gece yatsı namazından sonra veya sabah sahur vaktine kadar yapılabilir. Ancak niyet, oruçlu olmayı kesin olarak kabul etmekle geçerlidir. Eğer siz gece yatarken "yarın oruç tutarım" diye düşündüyseniz ama bu konuda kesinlik yoksa ve sabah yeme içme yaptıysanız, oruçlu sayılmazsınız. Bu durumda orucunuzu bozmuş olmazsınız ve kefaret gerekmez.
Günümüzde sahura kalkamamak veya niyeti dille ifade edememek orucu geçersiz kılmaz, yeter ki kalben oruç tutmaya karar verilmiş olsun. Ancak sizin durumunuzda niyet kesinleşmemiş gibi görünüyor. Bu yüzden yediğiniz içtiğiniz orucu bozmaz.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre niyetin oruç gününde sabah yapılması da yeterlidir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de niyetin oruçlu olunacak günün gecesi veya sabah yapılması kabul edilir. Ancak hepsi niyetin kesin olması gerektiği konusunda ittifak halindedir.
Sonuç
Özetle, sadece "belki tutarım" diye yatmak niyet sayılmaz. Siz oruçlu olmadığınız için yeme içmeniz orucu bozmaz ve kefaret gerekmez. Gelecek oruçlarınızda niyetinizi kalben kesin yapmanız yeterlidir.
