Oruç Keffareti İle İlgili
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam.1)Annem gençken ramazan orucunu tutarken yanlışlıkla bir şey yemiş, sonra zaten orucum bozuldu diyerek yemeye devam etmiş bilmediğinden dolayı. Şimdi 61 gün oruç tutmalı mı? 2)Annem yine bir sefer de evlendikten sonra orucunu bozmuş. Bazı kişiler bu iki ayrı olay için bir kere 61 oruç tutsa yeterli diyor. Gerçekten böyle bir şey olur mu yoksa iki oruç içinde ayrı ayrı 61 oruç mu tutmalı?"
Açıklama
Oruç keffareti, Ramazan orucunu bilerek veya önemli bir hata sonucu bozmanın cezası olarak tutulan 60 veya 61 günlük oruçtur. Bu konuda annelerinizin durumları keffaret gerektirip gerektirmediği ve keffaret sayısı sorulmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Ramazan orucunu bilerek ve kasıtlı olarak bozmak keffaret gerektirir. Ancak burada önemli olan, orucun bozulmasının bilinçli ve isteyerek mi yoksa cehalet veya unutarak mı olduğudur. Bilmeden oruç bozulursa keffaret gerekmez, sadece kaza yapılır. Eğer oruç bilerek bozulmuşsa her bir oruç için ayrı ayrı 60 veya 61 gün keffaret orucu gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili genel hüküm şöyledir:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı..." (Bakara, 2:183)
Hadislerde ise orucu bozmanın keffaret gerektirdiği belirtilmiştir:
"Kim Ramazan orucunu bilerek bozarsa, onun için 60 gün oruç tutması gerekir." (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
1) Annenizin gençlikte orucunu tutarken yanlışlıkla bir şey yemesi ve sonrasında orucunun bozulduğunu düşünerek yemeye devam etmesi durumu, eğer gerçekten bilmeden ve cehaletle olmuşsa keffaret gerektirmez. Bu durumda sadece kaza orucu tutması gerekir. Çünkü Hanefi mezhebine göre bilmeden oruç bozulursa keffaret olmaz, sadece o günün orucu kaza edilir.
2) Evlendikten sonra orucunu bozması ise eğer bilerek ve isteyerek olmuşsa keffaret gerektirir. Her oruç bozma için ayrı ayrı keffaret gerekir. Yani iki ayrı oruç için bir defa 61 gün oruç tutmak yeterli değildir. Her bir oruç bozma için 60 veya 61 gün keffaret orucu tutulmalıdır.
Ancak keffaret orucunu tutmak zor olabilir. Bu durumda Hanefi mezhebine göre fidye verilebilir. Fidye, her gün için bir miskal (yaklaşık 4.25 gram) kuru hurma veya onun bedeli sadaka vermektir. Fidye vermek, oruç tutamayanlar için kolaylık sağlar.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de keffaret orucu 60 gündür ve her oruç bozma için ayrı ayrı tutulması gerekir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer hükümler vardır. Ancak bazı alimler, keffaretin zorlayıcı olması durumunda fidye vermeyi öncelikli görürler.
Sonuç
Değerli Müslüman kardeşim, annenizin gençlikteki oruç bozması bilmeden olmuşsa sadece kaza gerekir, keffaret gerekmez. Evlendikten sonra bilerek oruç bozduysa her oruç için ayrı ayrı 60 veya 61 gün keffaret orucu tutması gerekir. Ancak zorlanırsa fidye vermek mümkündür. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
