Oruç Bozmaya Niyet Etmek

Açıklama

Oruç bozmaya niyet etmek, orucun hükmü açısından önemli bir meseledir. Bu konuda İslam alimleri arasında farklı görüşler bulunmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, orucu bozmaya niyet etmek tek başına orucu bozmaz. Orucun bozulması için orucu bozan fiilin gerçekleşmesi gerekir. Yani sadece niyet etmek, orucu bozmaz ve kaza veya kefaret gerektirmez.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de orucun bozulmasıyla ilgili hüküm, orucu bozan fiillerle ilgilidir, niyetle değil:

"Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim o günlerde hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar." (Bakara, 2/184)

Hadislerde de orucu bozan fiillerin belirtilmesi, niyetin tek başına orucu bozmadığını gösterir:

"Kim Ramazan ayında oruçlu iken cünüp olur veya orucunu bozan bir şey yaparsa, bozduğu orucun yerine bir gün kaza tutar." (Buhari, Savm, 44)

Detaylı Açıklama

Oruç, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yeme, içme ve diğer orucu bozan şeylerden uzak durmayı gerektirir. Niyet, oruca başlarken yapılır ve orucun geçerliliği için şarttır. Ancak orucu bozmak, yani bozan fiili yapmak gerekir. Sadece orucu bozma niyetiyle bir şey yapmamak, orucu bozmaz. Örneğin, orucu bozmayı düşünmek veya niyet etmek, ama orucu bozan bir fiili gerçekleştirmemek orucu geçersiz kılmaz.

İbni Teymiyye ve bazı çağdaş ilahiyatçılar, niyetin orucu bozacağı görüşünü ileri sürmüşlerdir. Ancak bu görüş Hanefi mezhebi başta olmak üzere çoğunluk tarafından kabul görmemiştir. Çünkü oruçta esas olan, fiil ve davranıştır, sadece niyet değil.

Günümüzde de oruçlu kişinin orucu bozacak bir fiil yapmadan sadece niyet etmesi, orucu bozmaz. Bu nedenle kaza veya kefaret gerekmez. Ancak orucu bozacak fiil yapılırsa, Hanefi mezhebine göre kaza gerekir, kefaret ise ancak Ramazan orucunu kasıtlı ve haksız yere bozanlar için farzdır.

Diğer Görüşler

İbni Teymiyye ve bazı ilahiyatçılar, orucu bozma niyetinin orucu bozacağını savunurlar. Onlara göre, orucu bozma niyeti, orucu geçersiz kılar ve kaza ile kefaret gerektirir. Ancak bu görüş Hanefi mezhebi ve diğer dört mezhebin genel görüşüyle çelişir ve azınlık bir görüştür.

Sonuç

Değerli Müslüman, Hanefi mezhebine göre sadece orucu bozma niyet etmek orucu bozmaz. Orucu bozacak fiil yapılmadıkça oruç geçerlidir ve kaza veya kefaret gerekmez. Oruçta niyet, başlarken yapılır ve orucu bozacak fiilin gerçekleşmesi esas alınır.