Ortaklaşa Krediyle Alınan Araba
Sorunun Detayı
"Selamunaleykum hocam. Eşimin ailesi ortak araba almak istiyor. 4 kişi birleşip bir araba alınacak. Ama ben ve eşim faize bulaşmak istemiyoruz. Banka kredisi ile alınacak arabada kendi hakkımıza düşen payı biz peşin vermek istiyoruz. Ama sonuçta arabanın geri kalan ödemesi kredi ile yapılacak. Çünkü diğer ortakların peşin ödeme gibi bir şansı yok. Biz kendi payımıza düşen kısmına faiz bulaştırmasak da yine de o arabayı kullanmak bize haram olur mu?"
Açıklama
Ortaklaşa alınan bir araç için banka kredisi kullanılması ve bu krediye ortaklardan sadece bir kısmının peşin ödeme yapması durumunda faiz meselesi gündeme gelir. Faiz, İslam'da kesinlikle haram kılınmıştır ve bu konuda hassasiyet gösterilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir malın alımında faizli kredi kullanılması durumunda, o malın tamamı faizle alınmış sayılır. Sizin sadece kendi payınıza düşen kısmı peşin ödemeniz, arabanın geri kalanının faizli krediyle alınması durumunda arabanın tamamını faizden tamamen temizlemez. Dolayısıyla, arabanın tamamını kullanmak faizli alışverişin hükmünü taşır ve bu durum sakıncalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık uyarılar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onları uyar ki, iman etsinler ve Allah'tan bağışlanma dilesinler." (Bakara, 2/275)
"Faizi kat kat artırırız; Allah, sadakaları artırır ve verir." (Bakara, 2/276)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili kesin yasak koymuştur:
"Faiz almayınız, faiz vermeyiniz. Allah'a ve Resulüne karşı gelmekten sakının." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Ortaklaşa alınan bir malda, malın tamamı üzerinde ortakların hisseleri oranında hakları vardır. Ancak malın tamamı faizli krediyle alınmışsa, bu malın tamamı faizli alışveriş hükmündedir. Sizin kendi payınıza düşen kısmı peşin ödemeniz, diğer ortakların kredi kullanması nedeniyle arabanın tamamının faizle alınmasını engellemez. Bu durumda arabanın kullanımı da faizle alınmış malı kullanmak anlamına gelir ki, bu da İslam hukukunda uygun görülmez.
Bu tür durumlarda en uygun yol, ya aracın tamamının peşin alınması ya da faizsiz finansman yöntemlerinin (örneğin katılım bankaları veya faizsiz kredi imkanları) kullanılmasıdır. Eğer bu mümkün değilse, ortaklar arasında farklı bir çözüm aranmalıdır. Ayrıca, faizden kaçınmak için kendi payınıza düşen kısmı peşin ödemeniz güzel bir niyettir ancak bu, diğer ortakların faizli kredi kullanmasını ortadan kaldırmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faizli kredi ile alınan malın tamamının faizle alınmış sayıldığı görüşündedir. Bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu hallerde ve alternatif bulunmadığında faizsiz finansman imkanlarının olmadığı durumlarda geçici kolaylıklar önermektedirler ancak bu da kesin bir izin değildir ve mümkünse kaçınılmalıdır.
Sonuç
Değerli Müslüman, ortaklaşa alınan arabanın tamamı faizli kredi ile alınacaksa, sadece kendi payınıza düşen kısmı peşin ödemeniz arabanın tamamını faizden temizlemez. Faizden uzak durmak için faizsiz finansman yollarını araştırmanız veya aracı tamamen peşin almanız en uygunudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
