Ortak Paraları Olan Eşlerin Zekatı ve Kurbanı
Sorunun Detayı
"Benim bir miktar altınım var, nisap miktarını geçiyor. Ve eşimle birlikte birikmiş paramız var, bu miktarı altından ayrı tutarsak, o para da nisap miktarını geçiyor. İkimiz de çalıştığımız için bu para ikimizin biriktirdiği para. Biz altınların değerini ve birikmiş parayı toplayıp bir zekat veriyoruz. Kurbana gelince, ikimiz de ayrı ayrı mı kesmemiz lazım? Kurbanın herkesin kendine göre bir ibadet olduğunu biliyorum, para sadece eşimin olsa kendisi ayrı bir kurban kesmesi gerekir fakat bizim durumumuzda, altınlar benim, para ikimizin. Bir kurban yeterli mi veya iki kurban mı? Bir kurban olduğu taktirde, bunun parasını da ikimizin parasından vermiş oluyoruz ikimiz de çalıştığımız için, böyle olduğu takdirse bu kurbanın kimin adına kesildiği önemli mi?"
Açıklama
Ortak mal varlığı olan eşlerin zekât ve kurban ibadetlerinde nasıl hareket edecekleri, malın niteliği ve ortaklık durumu göz önünde bulundurularak değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşlerin ayrı ayrı mal varlıkları için ayrı ayrı zekât vermeleri gerekir. Ancak ortak mal olarak kabul edilen ve her ikisinin hakkı bulunan para gibi varlıklar için toplam mal üzerinden bir zekât verilebilir. Kurban ise bireysel bir ibadettir; her mükellef kendi adına kurban kesmelidir. Ortak maldan kesilen kurbanın kimin adına kesildiği önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın mal üzerinden verilmesi emredilir:
"Mallarınızda, ihtiyaç fazlası olanlardan zekât verin." (Tevbe, 9/103)
Kurban ibadeti ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) tarafından bireysel sorumluluk olarak bildirilmiştir:
"Her kim Kurban Bayramı'nda kurban keserse, Allah onun günahlarını affeder." (Buhari, Edahi, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, sizin durumunuzda altınlar sizin şahsi malınız olarak değerlendirildiğinden, altınlarınızın zekâtını ayrı olarak vermeniz gerekir. Ortak para ise her iki eşin hakkı bulunduğu için toplam miktar üzerinden bir zekât vermek Hanefi mezhebine göre caizdir. Bu, ortak malın zekâtının tek seferde verilmesini kolaylaştırır ve gereksiz tekrarı önler.
Kurban konusunda ise, her mükellefin kendi adına kurban kesmesi gerekir. Eğer ortak para ile bir kurban kesilecekse, bu kurbanın kimin adına kesileceği önemlidir. Kurban, kişisel bir ibadet olduğu için, ya bir eş adına ya da her iki eşin adına ayrı ayrı kurban kesilmelidir. Eğer sadece bir kurban kesilecekse, bu kurbanın hangi eş adına kesildiği belirlenmeli ve o kişinin kurban ibadeti yerine geçmiş olur. Diğer eşin ise kendi adına kurban kesmesi gerekir.
Bu durum, ibadetin şahsiliği ve sorumluluğu açısından önemlidir. Ayrıca, kurbanın parasının ortak maldan verilmesi, her iki eşin de bu ibadete katkıda bulunduğunu gösterir ancak ibadet hükmü adına kimin adına kesildiği esas alınır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii mezhebine göre de ortak malın zekâtı ortak olarak verilebilir. Kurban ise bireysel bir ibadettir ve her kişinin kendi adına kesmesi gerekir. Malın ortak olması, kurbanın ortak kesilmesini gerektirmez.
Sonuç
Altınlarınızın zekâtını ayrı, ortak paranın zekâtını ise toplam üzerinden verebilirsiniz. Kurban ise her eş kendi adına kesmelidir; ortak maldan kesilen kurbanın kimin adına olduğu belirlenmelidir. Bu şekilde ibadetleriniz hem sahih olur hem de kolaylık sağlanır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
