Ölen Kişinin Yüzüne Dokunmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Size bir konu hakkında danışmak istiyorum. Bundan yaklaşık bir buçuk ay önce Annemiz vefat etti. (Allah mekanını Firdevs Cenneti eylesin inşallah)Annemin vefatı üzere aklıma birkaç soru geldi. Aslında tüm bu soruları annemin defni için İstanbul'a geldiğimizde yanınıza gelip sormak istedim ama başka nedenlerden dolayı fırsat olmadı.Umarım sorularım çok fazla değildir.1) Annemin üzerine bu güne dek hiç zekat düşüp düşmediğini iyice araştırmadık. Ölümünden sonra, eğer üzerine zekat düşüyorsa, biz oğulları ve eşi olarak ödememiz mümkün mü? Günaha girmiş ise bunu telafi etmiş olur muyuz?2) Annemin ölümünden hemen sonra yüzünün gülümsediğini gördük. Bu beni çok mutlu etti. Bu gülümsemesini nasıl değerlendirebiliriz?3) Hastalığından dolayı geçen seneden biraz ve bu seneden de biraz orucunu tutamadı. Bende defin için İstanbul dayken fidyesini verdim. İstanbul da fidye miktarı 10 TL gün başına hesaplayarak yaptık. Ancak aklıma takılan şu Almanya da fidye miktarı 10 Euro diyorlar ve bu Türkiye de neredeyse 25 TL ye denk oluyor. Bizim annemiz Almanya da yaşadığı için 10 Euro mu yoksa 10 TL den mi hesaplamamız gerekiyor?4) Annemizin kabrini ne kadar sıklıkta ziyaret ve bu ziyaretlerde nelere dikkat etmeliyiz?5) Bizim Aile büyükleri Annem için yedincisinde mevlit okuttular ve şimdi elli ikincisinde de okutmak istiyorlar. Benim mevlit okutulmasına karşı çıkmam fayda etmedi. Hocam bir bidatin annem için işlendiği için kendisi de vebal altına girer mi?6) Ceset Almanya da yıkandıktan sonra İstanbul da teyzelerim kefenin açılmasını istediler son bir defa daha görmek için. O esnada birisi eliyle annemin yüzüne dokundu. Bunda bir sakınca var mı? Yani yıkandıktan sonra birinin bir daha ellemesi, kusura bakmayın hocam. Epey çok soru oldu. Size bunları yüz yüze sormak isterdim ama nasip değilmiş. Lütfen Allah rızası için Dualar edin. Annem ve Ümmeti-Muhammed için. Allah'a emanet olun."
Açıklama
Değerli Müslüman, annenizin vefatı vesilesiyle sorduğunuz sorular, İslam ahlakı ve fıkhı açısından önemli konulardır. Bu cevapta her bir sorunuza Hanefi mezhebi temel alınarak Kur'an ve sahih hadislerle açıklık getirilecektir.
İslami Hüküm
1) Ölen kişinin üzerine zekât düşmüşse, mirasçıların bunu ödemesi gerekir. 2) Yüzün gülmesi, Allah'ın rahmetinin bir işareti olabilir. 3) Fidye, kişinin yaşadığı ülkenin geçerli nisab ve miktarına göre hesaplanmalıdır. 4) Kabir ziyareti tavsiye edilir, ancak sıkıntı vermemelidir. 5) Mevlit okutmak bidat değildir, hayır ve dua amaçlıdır. 6) Yıkandıktan sonra cesede dokunmakta sakınca yoktur, saygı çerçevesinde olmalıdır.
Deliller
“Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yere, ancak karşılıklı rıza ile ticaret yoluyla değil de, yoldaşlarınızın mallarından bir kısmını haksız yere yemeyin.” (Kur'an, Nisa 4:29)
“Müminlerin birbirlerini sevmesi, merhamet etmesi ve birbirlerine şefkat göstermesi, onların imanlarının bir parçasıdır.” (Hadis, Buhari, Müslim)
“Ölüye saygı gösteriniz.” (Hadis, İbn Mace)
Detaylı Açıklama
- Zekâtın ödenmesi: Annenizin üzerine zekât düşüp düşmediği, sahip olduğu malın nisab miktarına ve üzerinden bir yıl geçip geçmediğine bağlıdır. Eğer zekât verilmemişse, mirasçılar olarak sizin bunu ödemeniz gerekir. Bu, annenizin günahını hafifletir ve sizin için de sevap olur.
- Yüzün gülmesi: Vefat eden kişinin yüzünün gülmesi, onun Allah katında makbul ve rahmet altında olduğuna işaret olabilir. Bu, Kur'an ve hadislerde müminlerin ölüm sonrası rahmetle karşılanacağına dair müjdelerle uyumludur.
- Fidye miktarı: Fidye, kişinin yaşadığı ülkenin ekonomik şartlarına göre hesaplanır. Almanya'da yaşıyorsa, oradaki fidye miktarını esas almak daha uygundur. Türkiye'deki miktar ile kıyaslama yapılabilir ancak yaşanılan yerin şartları dikkate alınmalıdır.
- Kabir ziyareti: Kabir ziyaretleri, ölüyü anmak ve dua etmek için yapılır. Çok sık ziyaret zorunlu değildir; ziyaretlerde saygı, dua ve Kur'an okunması tavsiye edilir. Kabir ziyareti, yaşayanların kalplerini tazeler ve ölümü hatırlatır.
- Mevlit okutulması: Mevlit okutmak, İslam'da bidat olarak kabul edilmez; hayır ve dua amaçlıdır. Anneniz için yapılan mevlitler, onun ruhuna hayır ve sevap kazandırır. Bu nedenle vebal söz konusu değildir.
- Cesede dokunmak: Yıkandıktan sonra cesede saygı çerçevesinde dokunmakta sakınca yoktur. Bu, sevgi ve saygının ifadesidir. Ancak aşırıya kaçmamak ve saygıyı korumak önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Örneğin Şafii mezhebinde de zekâtın ödenmesi mirasçılara düşer. Fidye miktarı konusunda mezhepler arasında büyük fark yoktur, yaşanılan yerin şartları dikkate alınır. Mevlit okutma konusunda ise bazı alimler bidat demekle beraber, çoğunluk hayır amaçlı kabul eder.
Sonuç
Annenizin üzerine düşen dini sorumlulukları yerine getirmek, onun ruhu için hayırlıdır. Kabir ziyaretlerinizi düzenli ve saygılı yapınız, mevlit ve dualarla hayırda bulunmaya devam ediniz. Allah rahmet eylesin, sizlere sabır versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
