Okulda öğrencilerimle dini konularda nasıl bir denge kurmalıyım?
Sorunun Detayı
"Hocam ben yirmi üç yaşında bir İngilizce öğretmeniyim. İki gün önce göreve başladım. Öğretmenler odasında sadece kadın öğretmenler var, erkek öğretmenler başka bir yerde oturuyorlar. Öğrencilerim beş ve altıncı sınıftakiler. İdareyle de sadece zaruret miktarı kısaca konuşuyorum. Mahremiyet açısından ciddi bir problemim yok yani. Ben büyük siyah veya lacivert örtü ve ferace giyiniyorum. Haliyle çocuklar çok hayret ediyorlar, hem İngilizce öğretmeni hem de bu halde nasıl oluyor diye. Öğretmenleri makyajlı, topuklu ayakkabılı veya basit bir örtüyle görmeye çok alışmışlar. Hemen etrafımı sarıyorlar ve bana bir sürü soru soruyorlar, şaşkınlıklarını ifade ediyorlar. Ben de hem derslerde yeri geldiğinde hem de soru sorduklarında bildiğim kadarıyla ve seviyelerine müsait bir şekilde cevap vermeye çalışıyorum. Örtüden, para için çalışmamaktan büyük hedefli olup ümmette eksikleri tamamlamak için say etmekten, faizden, birbirinin ayıbını araştırmamaktan, namazdan ve bir sürü konudan konuşuyoruz. Bugün öğle arasında namazlarınızı kılıyor musunuz gibi sorular sorunca 5-6 tanesi hemen namaza başlama kararı aldılar. Öğle arasında okulda kalanlar yarın sizinle beraber okulun karşısındaki camiye gelelim dediler, eve gidip gelenler de evde abdest alıp okulda kılmayı düşünüyorlar. Beni çok sevdikleri için hemen kabul ediyorlar her şeyi. Kafama takılan yer burası, bütün bunlar çok hızlı olmadı mı? Seviyeyi korumaya çalışıyorum ama nerede durmam gerektiğini kestiremiyorum. Bir anda aşırı gidip her şeyi zayi etmekten ve bir anda göze çok batmaktan korkuyorum. Ailem de bunları duyunca normal bir örtü ört çok uçtasın zaten diye baskılarını artırıyorlar. Kafam çok karıştı. Örtümü bırakmayı hiç düşünmedim, aynı baskılar üniversiteyi okurken de vardı ama şimdi çok ağır gelmeye başladı. Okulda benim gibi bir öğretmen hiç yok din kültürü hocası bile kelebek başörtülü maalesef. Hocam baskılarla nasıl baş edeceğim?"
Açıklama
Değerli Müslüman, okulda öğrencilerinizle dini konularda denge kurmak, hem onların gelişimine katkı sağlamak hem de sosyal çevrenizde uyumu korumak açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, İslam'ın temel prensiplerini öğretmek ve güzel ahlakı teşvik etmek mühimdir. Ancak bu süreçte zorlama ve aşırılıktan kaçınmak, kolaylaştırmak esastır. Peygamber Efendimiz (sav) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz" buyurmuştur (Sahih Buhari).
Deliller
"Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez." (Kur'an, Bakara, 2/185)
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Hadis, Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Okul ortamında öğrencilerinizin dini merakını ve ilgisini olumlu şekilde karşılamak çok değerlidir. Ancak bu süreci onların yaş, anlayış ve psikolojik gelişim seviyelerine uygun şekilde yürütmelisiniz. Ani ve hızlı değişiklikler, özellikle küçük yaş grubundaki çocuklarda bazen şaşkınlık veya direnç yaratabilir. Bu nedenle;
- Dini bilgileri sade, anlaşılır ve yaşlarına uygun anlatmaya devam edin.
- Örnek davranışlarınızla (namaz kılmak, güzel ahlak sergilemek) onları teşvik edin.
- Öğrencilerin sorularını samimiyetle ve ölçülü cevaplayın, zorlamadan öğrenmelerine fırsat tanıyın.
- Okul yönetimi ve velilerle iletişiminizi açık tutup, dini hassasiyetlerinizi ve niyetinizi nazikçe paylaşabilirsiniz.
- Kendi kimliğiniz ve örtünüz konusunda sabırlı olun; Kur'an'da "Ve emr-i bi'l-ma'ruf ve nehy-i ani'l-münker" (İyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak) emri vardır, ancak bu emir zorlama değil hikmetle olmalıdır (Âl-i İmrân, 3/104).
- Ailenizin baskılarına karşı sabır ve dua ile mukabele edin, gerektiğinde onlarla açık ve sevgi dolu diyalog kurmaya çalışın.
Unutmayın ki, İslam'da eğitim ve öğretim uzun soluklu bir süreçtir. Aceleci davranmak yerine, sabırla ve hikmetle ilerlemek daha kalıcı ve faydalı olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, dini eğitimde kolaylık ve ölçülülük prensibini vurgular. Örneğin Şafii mezhebi de dini bilgilerin yaşa ve duruma göre verilmesini tavsiye eder. Dolayısıyla bu konuda mezhepler arasında önemli bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Dini konularda öğrencilerinizle iletişimde sabırlı, ölçülü ve hikmetli olun. Kimliğinizden taviz vermeden, kolaylaştırıcı ve örnek davranışlarla yol alın. Aileniz ve çevrenizle sağlıklı iletişim kurarak baskılara karşı metanet gösterin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
