Öğretmenin Sınavlarda Öğrenci Ayrımcılığı Yapması
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. 2 yıllık bir üniversitede öğretim görevlisiyim. 24 yaşındayım. Benden büyük öğrencilerim de var küçük öğrencilerim de. Burayı kazananların Öss’ye girmesi yeterli. Yani başarısız çoğu. Dersleri önemsemeyen bir sürü delikanlı ve genç kız var. Biraz tebessüm etmeye çalışsam hemen şımarmaya çalışan bir sürü genç. Ancak notla korkutuyoruz. Sınavda bazen yorum soruları oluyor, not verirken dersi dinleyen adamla dinlemeyen adam arasında puan verirken adaletsizlik yaptığım oluyor galiba. Bu günah mıdır? Derse defter kitap getirmeyen, saygıda kusuru olan öğrencilere daha cimri davrandığımı itiraf ediyorum. Bu konuda ve yapmam gereken doğru tutumlar konusunda bana akıl verir misiniz? Allah razı olsun şimdiden."
Açıklama
Öğretmenin sınavlarda öğrencilere karşı adil davranması, İslam ahlakının ve eğitimde hakkaniyetin temel prensiplerindendir. Öğrenci ayrımcılığı yapmak, özellikle ders başarısı ve davranışa göre farklı muamelede bulunmak, önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre öğretmenin, öğrencilerine karşı adil ve eşit davranması farzdır. Sınavlarda not verirken kişisel önyargılarla hareket etmek, haksızlık ve zulüm kapsamına girer ve günah sayılır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adaletin önemi şöyle vurgulanır:
"Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun." (Nisa, 4/135)
Hz. Peygamber (s.a.v) de adaletle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Müminlerin en hayırlısı, ahlakı en güzel olanıdır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, öğretmenlik mesleği büyük bir sorumluluktur. Sınavlarda öğrenciler arasında ayrımcılık yapmak, özellikle kişisel kanaatlere göre not vermek, hem öğrencilerde haksızlık duygusu yaratır hem de öğretmenin güvenilirliğini zedeler. Derslere katılım, saygı ve disiplin önemli olmakla birlikte, sınav değerlendirmesi objektif olmalıdır. Öğrencinin derse gelmemesi veya saygısız davranması, onun sınav başarısını doğrudan etkilememelidir; ancak bu durum disiplin ve eğitim sürecinde ayrı bir şekilde ele alınabilir.
Öğrencilerle iletişimde tebessüm ve hoşgörü önemlidir; ancak bu, disiplinsizliğe izin vermek anlamına gelmemelidir. Not verirken, öğrencinin sınavdaki performansına göre adil davranmak gerekir. Kişisel duygulara kapılmadan, hakkaniyetle hareket etmek hem öğretmenin hem de öğrencilerin hakkını korur.
İslam, kolaylaştırmayı ve zorlaştırmamayı öğütler. Bu nedenle, öğrencilerle ilişkide sabırlı ve adil olmak, onları teşvik etmek gerekir. Ayrımcılık yapmak yerine, eksik olanları nazikçe uyarmak ve desteklemek daha uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de öğretmenin adaletli davranmasını vurgular. Şafii mezhebinde de öğretmenin sınavda hakkaniyetli olması, öğrenciler arasında ayrım yapmaması gerektiği belirtilir. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde, adalet ve eşitlik esastır.
Sonuç
Öğrencilerle sınavlarda adil olmak, kişisel kanaatlere göre hareket etmemek gerekir. Ders disiplini ayrı bir konu olup, sınav notları objektif değerlendirilmelidir. Böylece hem öğrencilerin hakkı korunur hem de öğretmenin sorumluluğu yerine getirilmiş olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
