Öğrenim Kredisi
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm.Ben üniversite öğrencisiyim. Bazı borç durumlarından dolayı devletin verdiği öğrenim kredisini almak durumunda kaldım ve bundan babamın haberi yok, borçlarımı öğrenmesini istemedim, tek başıma halletmek istedim. Bu krediyi okul bittikten sonra taksitle ve faizle geri ödeyeceğim. Acaba bu krediyi kullanmam caiz midir?"
Açıklama
Öğrenim kredisi, öğrencilerin eğitim masraflarını karşılamak amacıyla devlet tarafından verilen ve genellikle geri ödemeli bir finansal destektir. Bu kredinin İslam hukukuna uygunluğu, faiz (riba) unsurunun bulunup bulunmamasına bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz içeren borçlanmalar caiz değildir. Eğer öğrenim kredisi faizsiz veya sadece enflasyon oranı gibi reel değer kaybını karşılayan bir şekilde ise kullanılması caizdir. Ancak faiz (riba) içeren kredi almak haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir... Allah faizi ve zekatı kabul etmez." (Bakara Suresi, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz, yetmiş küsur kapıya ayrılmıştır; en hafifi, bir kere faiz almak ve vermektir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Devletin verdiği öğrenim kredileri genellikle düşük faizli veya faizsiz olabilir. Türkiye'de KYK kredileri, geri ödeme aşamasında belirli bir faiz veya gecikme zammı içerebilmektedir. Bu durum İslam hukukunda tartışmalıdır. Eğer kredi tamamen faizsiz ise kullanılması uygundur. Ancak faiz varsa, bu durumda borcu kabul etmek caiz değildir. Fakat bazı alimler, zorunlu hallerde ve başka çare yoksa, faizli borç almanın mekruh değil haram olduğunu, ancak kişinin borcunu ödemekle yükümlü olduğunu belirtirler. Ayrıca, borcun gizli tutulması, özellikle velinin haberi olmadan alınması, borcun mahiyetine ve ailenin durumuna göre değerlendirilmelidir. Borcun helal yollardan ödenmesi ve faizden kaçınılması esastır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de faiz kesinlikle haramdır. Maliki mezhebinde ise faizle ilgili hükümler benzer şekilde katıdır. Günümüzde bazı çağdaş İslam alimleri, devlet destekli ve sosyal amaçlı düşük faizli kredilerin durumunu farklı değerlendirebilmektedirler; ancak genel kanaat faizden kaçınmaktır.
Sonuç
Değerli Müslüman, eğer aldığınız öğrenim kredisi faiz içeriyorsa, İslam hukukuna göre bu caiz değildir. Mümkünse faizsiz alternatifler araştırılmalı ve borçlar helal yollardan ödenmelidir. Borcunuzu gizli tutmanız ise ailenizle aranızdaki ilişkiye bağlı olarak değerlendirilmelidir.
