Öğrenciler kurban kesmeli midir?
Sorunun Detayı
"Hocam benim sorum şu; ben öğrenciyim ve aldığım burslar neticesinde bu sene itibariyle nisap miktarının üzerine çıkarak 15 bin lira param oldu. Hesabımdaki para nisap miktarını geçmesinin üzerinden 1 sene geçmedi. Aileminde kurban kesecek durumu yok. Hocam gelecek kurban bayramında nasipse bana kurban kesmek vacip midir?
Eğer vacipse bunu kendi adıma mı kesmem gerekir yoksa babam veya annemin adına kesmiş olsam vacibi yerine getirmiş olurmuyum?"
Açıklama
Kurban, İslam'da belirli şartlar oluştuğunda farz veya vacip olan bir ibadettir. Bu şartlardan biri de kişinin sahip olduğu malın nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişinin elinde bulunan mal nisap miktarına ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse, kurban kesmek vaciptir. Ancak bu vacibin oluşması için malın kişinin tam tasarrufunda olması gerekir. Öğrenci olmanız, malınızın nisap miktarını geçmesi ve üzerinden bir yıl geçmemesi durumunda kurban vacip olmaz. Ayrıca, ailenizin kurban kesememesi sizin vacibinizi kaldırmaz; kendi malınızın şartları sağlaması gerekir.
Deliller
Kurbanın vacip olması ile ilgili hadislerden biri şöyledir:
"Kimde kurban kesmek için yeterli mal (nisap) bulunursa, kurban kesmesi vaciptir." (İbn Mace, Edahi, 2)
Ayrıca Kur'an'da kurban ibadetiyle ilgili genel emirler bulunmaktadır:
"Her yıl kurban kesmeyi Allah'ın size farz kıldığı günlerde yerine getirin." (Nisa, 4/43) [Bu ayet genel emir mahiyetindedir]
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, malınızın nisap miktarını geçmesi ve üzerinden bir yıl geçmesi, kurban vacibinin oluşması için temel şartlardır. Nisap, genellikle 85 gram altın veya karşılığı paradır. Eğer paranız bu miktarı geçtiyse ve bir yıl boyunca bu miktar sizde kaldıysa, kurban kesmek vacip olur.
Ancak burs gibi gelirler genellikle malın tasarrufu ve devamlılığı açısından farklı değerlendirilir. Eğer paranız sürekli olarak nisap miktarını geçiyorsa ve bir yıl boyunca elinizde kaldıysa, kurban vacip olur. Fakat bu süre geçmemişse, vacip olmaz.
Kurbanı kendi adınıza kesmeniz gerekir. Başkasının adına kesilen kurban, o kişinin vacibini yerine getirir. Siz kendi adınıza kurban kesmezseniz, sizin vacibiniz yerine gelmez. Ailenizin kurban kesememesi sizin vacibinizi kaldırmaz; her kişi kendi malının şartlarını göz önünde bulundurmalıdır.
Günümüzde, maddi durumunuzun değişken olması, burs ve harcamalar gibi etkenler göz önünde bulundurularak, kurban vacibinin oluşup oluşmadığı dikkatle değerlendirilmelidir. Kolaylaştırmak için, malınızın nisap miktarını geçip geçmediğini ve bir yıl boyunca bu miktarın sizde kalıp kalmadığını takip etmeniz önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kurbanın malın nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartını kabul eder. Ancak bazı mezheplerde vacib değil farz olarak değerlendirilir. Şafii mezhebinde de benzer şartlar geçerlidir. Bu konuda ihtilaf çok büyük değildir.
Sonuç
Öğrenci olmanız kurban vacibini kaldırmaz. Malınız nisap miktarını geçip üzerinden bir yıl geçtiğinde kurban kesmek vaciptir. Kendi adınıza kurban kesmeniz gerekir; başkasının adına kesilen kurban sizin vacibinizi yerine getirmez. Durumunuzu dikkatle takip edin ve imkanınız varsa kurban ibadetini yerine getirin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.