Nişanlı ve Dini Nikâhlı Kişinin Boşanması
Sorunun Detayı
"Nişanlımdan ayrıldım dini nikahımız var boş ol mu demesi gerekiyor. Yoksa otomatikman nikah düşer mi?"
Açıklama
Bu konuda nişanlılık ve dini nikahın boşanma süreciyle ilişkisi ele alınmaktadır. Nişanlılık, evlilik öncesi bir sözleşme iken, dini nikah evlilik akdidir ve farklı hukuki sonuçları vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, dini nikah kıyıldıktan sonra taraflardan birinin boş ol demesi (boşama talebi) gerekir; aksi halde nikah düşmez. Nişanlılık ise sadece bir sözleşme aşamasıdır ve boşanma gerektirmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşanma ile ilgili ayetler, nikahın devamı ve sona ermesi hakkında temel delillerdir:
“Boşanmayı Allah emretti. Allah, kullarına karşı çok şefkatlidir.” (Bakara, 2/229)
“Kadınlarınızla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, belki bir şeyde hoşlanmazsınız da Allah onda çok hayır takdir etmiştir.” (Nisa, 4/19)
Hadislerde de boşamanın sözlü olarak yapılması gerektiği belirtilmiştir:
“Boşama, üç defaya mahsustur.” (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Dini nikah kıyıldıktan sonra evlilik hukuken başlamış olur. Bu durumda evlilik sona erdirilmek isteniyorsa, taraflardan birinin boşama talebinde bulunması gerekir. Sadece nişanlılık aşamasında olan kişiler arasında böyle bir boşama söz konusu değildir, çünkü nişanlılık evlilik akdi değildir, sadece evlenme niyetini gösteren bir aşamadır.
Dolayısıyla, nişanlılık aşamasında ayrılmak isteyen kişiler birbirlerine karşı boş ol demek zorunda değildir. Ancak dini nikah kıyıldıysa, evlilik sona erdirilmek isteniyorsa boşama (talaq) sözlü olarak veya mahkeme kararıyla yapılmalıdır. Boşama gerçekleşmeden nikah düşmez.
Türkiye'de resmi nikahın da zorunlu olması nedeniyle, dini nikah tek başına medeni hukukta evlilik sayılmaz. Ancak İslam açısından dini nikah geçerlidir ve boşanma da İslami usullere göre yapılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak boşamanın sözlü olarak yapılması gerektiği konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı mezheplerde boşamanın şekli ve şartları farklılık gösterebilir. Örneğin, Şafii mezhebinde de boşama sözlü yapılır ve dini nikah düşer ancak nişanlılıkta boşama gerekmez.
Sonuç
Değerli Müslüman, dini nikah kıyıldıysa boş ol demek yani boşama talebinde bulunmak gerekir; aksi halde nikah otomatik olarak düşmez. Sadece nişanlılık aşamasında ise böyle bir zorunluluk yoktur.
