Nişan atmak vebal midir?
Sorunun Detayı
"Hocam ben yeni nişanlandım. Nişanlandıktan iki hafta sonra nişanlım bana, kendime ait evim olduğu halde evlendikten sonra kiralık bir evde oturalım dedi. Annemlerle aynı yerde oturmak istemiyor. Bana ait evin üst katında annemler oturmaktalar. Ben de kendime ait ev varken başka bir evde kirada oturmamın mümkün olmayacağını ve bir daha bu konuyu kesinlikle gündeme getirmemesini söyledim.Bu kiralık ev muhabbeti geçtikten sonra bana hiç mesaj atmadı ve beni aramadı. Ben kendisine mesaj attığımda sanki isteksiz cevap veriyormuş gibi algı oluşturdu bende. Kendisi Kur’an kursu talebesi olduğu için fazla araştırmamıştım. Hata yaptığımı sonradan anladım çünkü bazı güvendiğim kişilerden nişanlım hakkında olumsuz şeyler duydum. Ortada bir sıkıntı var ama güvendiğim insanlar o sıkıntıyı bir türlü bana fazla yansıtmak istemiyorlar. Yani nişanın bozulmasına biz sebep olmak istemiyoruz diyorlar. Bu arada nişanlımın ailesinin maddi durumu iyi olmadığı için onların talebi üzerine düğün ve çeyiz için gerekeni imkânım yettiği kadar yaparım dedim. Nişanlım bazı konularda fırsat kollayıp iyi niyetimi suistimal etmeye başladı. Ben ona birilerinin akıl verebileceğini düşünüyorum ama kimsenin de günahını almak istemiyorum.
Yol yakınken dönmek mi gerekir bu yoldan? Sizin bu konuda bana vereceğiniz cevap benim için çok önemli."
Açıklama
Değerli Müslüman, nişan, evlilik öncesi iki kişinin birbirine karşı niyet ve söz verme aşamasıdır. Nişanlılık, evlilik gibi bağlayıcı bir akit değildir ancak karşılıklı sorumluluklar ve ahlaki yükümlülükler doğurur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre nişan atmak, yani nişanı bozmak mekruh (hoş karşılanmayan) ve ahlaken uygun olmayan bir davranıştır; ancak haram değildir. Nişan, evlilik akdi gibi kesin bir bağlayıcılığı olmayan bir aşamadır. Nişanı bozmak günah değildir ama karşı tarafın hakkını gözetmek, kırıcı olmamak ve helallik almak önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili ayetler, nişan aşamasını doğrudan düzenlemez ancak karşılıklı iyi niyet ve adaletle davranmayı emreder:
"Ve onlarla güzelce geçinin..." (Nisa, 4/19)
Hz. Peygamber (sav) de insanların birbirlerine karşı iyi niyetli ve adil olmalarını öğütlemiştir:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Nişanlılık dönemi, evliliğe hazırlık ve birbirini tanıma sürecidir. Bu süreçte karşılıklı saygı, anlayış ve güven çok önemlidir. Nişan atmak, yani nişanı bozmak, taraflardan birinin evlilikten vazgeçmesi anlamına gelir. Bu durumda tarafların birbirine karşı kırıcı olmaması, maddi ve manevi haklara riayet etmesi gerekir. Özellikle nişanlılık sürecinde maddi destek sağlanmışsa, bunun karşılıklı helalleşme ile çözülmesi tavsiye edilir.
Yaşadığınız durumda, nişanlınızın ev ve aile konusundaki farklı görüşleri ve iletişim sorunları evlilik öncesi ciddi bir uyarı olabilir. Güvendiğiniz kişilerin olumsuz uyarıları da dikkate alınmalıdır. İslam’da evlilikte karşılıklı rıza, sevgi ve saygı esastır. Eğer bu temel unsurlar yoksa, zorlamadan, kırmadan nişanı bozmak daha hayırlı olabilir.
Unutmayınız ki, evlilik sadece maddi imkânlarla değil, karşılıklı anlayış ve güvenle yürür. Nişanlılıkta yaşanan sorunlar evlilikte daha büyük problemlere yol açabilir. Bu nedenle, yol yakınken durup durumu tekrar değerlendirmek, gerekirse aile büyüklerinden veya güvenilir bir din alimi veya psikolojik danışmandan destek almak faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de nişanın evlilik akdi olmadığını, dolayısıyla nişanı bozmanın haram olmadığını belirtir. Ancak hepsi, nişanlılar arasında iyi niyet ve adabın korunmasını vurgular. Bazı alimler, nişanın bozulmasının karşı tarafı incitmemek için mümkün olduğunca nazikçe yapılmasını tavsiye eder.
Sonuç
Sonuç olarak, nişanı bozmak vebal değildir ancak ahlaki sorumluluklarınızı yerine getirmeniz gerekir. Eğer nişanlınızla aranızdaki sorunlar evlilik için engel teşkil ediyorsa, kırıcı olmadan, helalleşerek nişanı bozmanız daha hayırlı olur. Bu süreçte sabırlı ve sağduyulu davranmanız önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
