Nefsi öldürmek mi terbiye etmek mi doğrudur?

Açıklama

Nefs, insanın iç dünyasında bulunan istekler, arzular ve benlik duygusudur. İslam'da nefsi terbiye etmek, onu kontrol altına almak ve doğru yola yönlendirmek esas alınır; nefsi tamamen öldürmek ise mümkün ve gerekli değildir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre nefsi öldürmek değil, terbiye etmek ve ıslah etmek gereklidir. Nefs, insanın yaratılışında var olan bir unsurdur ve onu tamamen yok etmek mümkün değildir. Ancak nefsi kötü arzularından alıkoymak, onu disipline etmek ve Allah'ın emirlerine uygun hale getirmek farzdır.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de nefsi terbiye etmekle ilgili birçok ayet bulunmaktadır. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun." (Tahrim, 66/6)

Bu ayet nefsi ve nefsin kötü arzularını kontrol altına almayı emreder. Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

"Mümin, nefsini terbiye eden ve onunla mücadele eden kimsedir." (Tirmizi)

Detaylı Açıklama

Nefs, insanın hem iyiye hem kötüye meyilli olan yönüdür. İslam, nefsi tamamen yok etmeyi değil, onu terbiye etmeyi, yani kötü arzularından alıkoymayı ve iyiye yönlendirmeyi amaçlar. Nefsi öldürmek ifadesi mecazi anlamda kullanılır; gerçek anlamda nefsi yok etmek mümkün değildir çünkü nefis insanın varlığının bir parçasıdır.

Günlük hayatta nefsi terbiye etmek, sabır, şükür, ibadetler, güzel ahlak ve Allah korkusuyla mümkündür. Oruç tutmak, namaz kılmak, kötü alışkanlıklardan uzak durmak nefsi terbiye etmenin yollarındandır. Nefsini terbiye eden kişi, isteklerini ölçülü ve helal çerçevede kullanır, aşırılıklardan kaçınır.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak nefsi terbiye etmenin önemini vurgular. Şafii ve Malik mezheplerinde de nefsi öldürmekten ziyade terbiye etmek esas kabul edilir. Tasavvuf anlayışında ise nefsi terbiye etmek, nefsin kötü vasıflarını yok edip güzel vasıflarını ortaya çıkarmak şeklinde yorumlanır.

Sonuç

Değerli Müslüman, nefsi öldürmek değil, terbiye etmek gereklidir. Nefsini terbiye eden kişi, Allah yolunda ilerler ve hem dünyada hem ahirette huzura kavuşur.