Nafile Mi? Kaza Mı?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Lise çağında namaz kılmayan iki yeğenim var. Bize geldiklerinde namaz kılmalarını söylersem beni kırmamak için kılıyorlar, söylemediğim de ve evlerine gittiklerinde kılmıyorlar. Namazın önemini anlatıyorum ama cahillik zamanları anlamıyorlar. Namazı ALLAH (cc) rızası için değil de beni kırmamak için kılmaları beni endişelendiriyor. Bu durumda ne yapmalıyım? Kendilerinin isteyerek kılmasını mı beklemeliyim? Beni üzmemek için kılsalar da hatırlatmaya devam mı etmeliyim? Bir diğer sorum ailemde namazını sürekli kılmayan ama teravih gibi, tesbih namazı gibi nafile namazları kılmak isteyen kişilere öncelikle farz namazlarını kılmalarını, (müekked sünnetler hariç) nafile yerine kaza kılmalarını söylüyorum. Doğru mu yapıyorum? Emeğiniz için ALLAH (cc) razı olsun."
Açıklama
Namaz, İslam'ın temel ibadetlerinden biridir ve farz olan namazların kılınması müminler için zorunludur. Nafile namazlar ise farz namazların yanında gönüllü olarak kılınan ibadetlerdir. Bu nedenle farz namazların önceliği esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, farz namazlar vaktinde kılınmalıdır. Kılınmayan farz namazların kaza edilmesi gerekir. Nafile namazlar ise farzların yanında sevap kazandıran ibadetlerdir ancak farzların yerine geçmez. Namaz kılmayan kişilerin önce farz namazlarını düzenli kılmaları teşvik edilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de namazın farz oluşu şöyle bildirilir:
“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin ve rükû edenlerle beraber rükû edin.” (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (sav) de namazın önemini şöyle vurgulamıştır:
“İslam beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Ramazan orucunu tutmak ve hacca gitmek.” (Buhari, İman 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yeğenlerinizin namazı sadece sizi kırmamak için kılmaları, onların kalplerinde namazın hakiki kıymetinin henüz yerleşmediğini gösterir. Bu durumda sabırla, sevgiyle ve ısrarla namazın önemini anlatmaya devam etmek gerekir. Namaz, Allah’ın emridir ve kişinin kendi rızasıyla kılması esastır. Zorla veya sadece başkalarını kırmamak için kılınan namaz, ibadetin hakikatini tam anlamıyla taşımaz ancak bu durum onları namazdan tamamen uzaklaştırmaktan daha iyidir. Onların kalplerine dokunacak, namazın ruhunu anlatan hikayeler, hadisler ve Kur'an ayetleri ile desteklenen sohbetler faydalı olabilir.
Diğer yandan, namazını düzenli kılmayan aile bireylerine nafile namazlar yerine öncelikle kaza ve farz namazlarını kılmalarını tavsiye etmek yerinde bir yaklaşımdır. Çünkü farz namazların kaza edilmesi, borcun ödenmesi gibidir ve önceliklidir. Nafile namazlar ise sevap ve fazilet kazandırır ancak farzların yerine geçmez. Bu konuda Hz. Peygamber’in sünneti ve alimlerin görüşleri de bu önceliği destekler.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde farz namazların önceliğini vurgular. Örneğin Şafii mezhebinde de farz namazların kaza edilmesi esastır. Bazı alimler, nafile namazların farz namazların terkini telafi etmediğini özellikle belirtirler.
Sonuç
Yeğenlerinizi sevgi ve sabırla namaz kılmaya teşvik etmeye devam edin. Onların kendi rızalarıyla namaza yönelmeleri için dua edin ve güzel örnek olun. Ailede namazını düzenli kılmayanlara ise öncelikle farz ve kaza namazlarını kılmalarını tavsiye etmek doğru bir yaklaşımdır.
