Müteahhitle anlaşıp kirayla birlikte her ay para ödeyerek daireyi satın almak caiz mi?
Sorunun Detayı
"Ben faize bulaşmadan ev almak istiyorum. Bir müteahhitle şöyle bir antlaşma yapsam; bunun bir dairesi var ve ben onun dairesine kiracı olarak gireceğim. Kira, misal 1000 TL, dairenin değeri de 300.000 TL. Ben kiralarımı öderken müteahhide 150.000 TL verirsem dairenin yarısı benim oluyor ve kiram otomatik olarak 500 TL düşüyor, ben de hem kiramı ödüyorum hem de müteahhide her ay belli bir miktar para ödüyorum, para ödedikçe de evdeki hissem artıyor ve otomatik olarak kiram da düşüyor. Son olarak da daire benim olmuş oluyor. Hocam ben bu işin kârında değilim, sadece faize bulaşmadan daire almak istiyorum. Bu sistemle daire alırsam faize bulaşmış olur muyum, dinen caiz midir?"
Açıklama
Değerli Müslüman, müteahhitle yapılan ve kira ödemeleriyle evin kısmi mülkiyetinin alınmasını içeren bu tür sözleşmeler, İslam hukukunda faizsiz ev sahibi olma yöntemleri arasında değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bu tür kira ile birlikte taksitli ödeme şeklinde yapılan sözleşmeler, şartları uygun olduğu takdirde ve faiz unsuru taşımadığı sürece caizdir. Burada önemli olan, sözleşmenin gerçek bir kira ve satış sözleşmesi olarak yapılması, faiz (riba) unsurunun olmamasıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, yaptıkları işte haddi aşmışlardır." (Bakara, 2:275)
Hadis-i Şeriflerde de faiz kesinlikle haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenle yiyen, yazanla yazan, iki şahid de aynıdır." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Bu tür kira ile birlikte taksitli ödeme sistemi, İslam hukukunda "istisna" veya "kira sertifikası" gibi yöntemlerle benzerlik gösterir. Burada kiracı, kira bedelinin bir kısmını mülkiyet payı olarak öder ve kira bedeli bu oranda düşer. Önemli olan, sözleşmenin şeffaf, tarafların haklarının korunduğu ve faizsiz olmasıdır. Kira bedeli ile mülkiyet payının net olarak ayrılması ve her iki tarafın da haklarının korunması gerekir.
Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri, faizsiz ev alımı için bu tür yöntemlerin uygun şartlarda caiz olduğunu belirtmektedir. Ancak sözleşmenin detayları çok önemlidir; örneğin, kira bedelinin gerçekçi olması, mülkiyet payının açıkça belirtilmesi ve faiz unsuru içermemesi gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, faiz unsuru olmayan ve gerçek kira ile satışın karışmadığı durumlarda bu tür sözleşmeler caiz görülür. Ancak bazı alimler, uygulamada faiz unsuru gizlenmiş olabilir endişesiyle daha temkinli yaklaşır. Bu nedenle sözleşmenin detaylarının uzman bir fıkıhçı tarafından incelenmesi tavsiye edilir.
Sonuç
Sonuç olarak, müteahhitle kira ve taksit ödemesi şeklinde yapılan ve faiz içermeyen bu tür ev alımları Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak sözleşmenin detaylarını dikkatle inceleyip, faiz unsuru olmadığından emin olmak gerekir. Böylece hem faizden uzak kalır hem de ev sahibi olabilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
