Müslüman ve kâfir arasında insani değer sıralamamız nasıl olmalıdır?

Açıklama

İslam'da insanlara değer verme ve muamelede adalet esas alınır. Müslüman ve gayrimüslim insanlar arasında insani değer sıralaması, İslam'ın öğretileri doğrultusunda değerlendirilir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, Müslümanlar kardeştir ve aralarındaki bağ güçlüdür. Ancak bu, gayrimüslimlere karşı merhamet ve adaletten vazgeçmeyi gerektirmez. İslam, insanlara iyilik etmeyi ve adil davranmayı emreder. Gayrimüslimlere karşı da insani değerler korunmalı, onlara karşı saygı ve iyi muamele esastır. Bir gayrimüslime, bir Müslümandan daha çok değer vermek duruma göre mümkündür; çünkü değer verme ölçüsü sadece inanç değil, ahlaki davranış, iyilik ve adaletle ilgilidir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de insanlara adaletle davranma emri net olarak belirtilmiştir:

"Allah, size emrettiği gibi adaletle şahitlik etmeyi yerine getirin. Ne nefret ettiğiniz bir kavme karşı adaletten sapmayın. Adil olun, bu takvaya daha yakındır." (Nisa Suresi, 4:135)

Hz. Peygamber (s.a.v) de insanlara iyi davranmayı öğütlemiştir:

"Müminler birbirlerine karşı merhametlidirler." (Buhari, Edeb 27)

Ve ayrıca:

"İnsanlara iyilikte bulunun, düşmanlarınıza bile iyilik edin." (Tirmizi, Birr 17)

Detaylı Açıklama

Değer verme ve sevgi, İslam'da iman kardeşliği ile başlar; Müslümanlar arasında bu bağ daha güçlüdür. Ancak bu, gayrimüslimlere karşı düşmanlık veya aşağılık muamele anlamına gelmez. İslam, insanları yaratılış itibariyle eşit kabul eder ve herkesin haysiyetine saygı gösterilmesini emreder. Günümüzde sosyal ilişkilerde, iş hayatında, komşulukta ve genel insan ilişkilerinde Müslümanlar, gayrimüslimlere karşı adaletli, saygılı ve merhametli olmalıdır. Bir gayrimüslim, davranışlarıyla bir Müslümandan daha çok saygı ve sevgiye layık olabilir; bu durumda insani değer sıralaması davranış ve ahlaka göre şekillenir. Önemli olan, Kur'an ve Sünnet ışığında adalet ve iyilik prensiplerini korumaktır.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de benzer şekilde adalet ve iyiliği ön planda tutar. Şafii mezhebi de Müslümanlarla gayrimüslimler arasında kardeşlik bağının farklı olduğunu ancak insani değerlerin korunması gerektiğini vurgular. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de adalet ve merhamet esastır. Genel olarak İslam alimleri, insanlara değer vermede inanç farklılığının tek başına belirleyici olmadığını, ahlak ve davranışların daha önemli olduğunu belirtir.

Sonuç

Değerli Müslüman, insani değer sıralamasında öncelik iman kardeşliğine verilse de, adalet, merhamet ve iyi davranış her zaman esas olmalıdır. Gayrimüslimlere karşı da bu prensipler doğrultusunda davranmak, İslam'ın ruhuna uygundur.