Mühendislik Okurken Çok Kopya Çektim. Şimdi Parama Haram mı Bulaşmış Olacak?
Sorunun Detayı
"Selamun aleyküm hocam. Benim eski düşünceme göre lisede kopya çekersek kul hakkı olur. ( okul puanını artırdığı için) Birde LYS sınavında çekersek kul hakkı olur, çünkü haksız bir sıralama elde etmiş oluruz. Ama üniversiteye geldikten sonra saçma eğitim sisteminin saçma derslerini geçmek için kopya çekersem kul hakkına girmiş olmam, çünkü zaten o bölüme girmişim artık. Öyle ya da böyle bitecek. Tabi her ne kadar böyle düşünsem de vicdanımda bir soru işareti oluyordu. Hocam sorum şu: ben üniversitede dersleri verirken, bayağı kopya çektim. Peki şu anda ben bitirdiğim mühendislik dalında çalışırsam paramın içinde haram mı olacak? Eğer öyle olacaksa mühendis olsam da mühendislik yapmak istemiyorum. Teşekkürler hocam Allah a emanet olun.."
Açıklama
Üniversite eğitiminde kopya çekmek, sınavlarda haksız avantaj sağlamak anlamına gelir ve bu durum İslam hukukunda kul hakkı meselesini gündeme getirir. Kul hakkı, bir kişinin hakkını haksız yere almak demektir ve bu konuda hassasiyet gösterilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kopya çekmek haksız kazanç ve kul hakkına girmektedir. Bu durum, kişinin elde ettiği derecenin ve sonrasında kazandığı paranın bir kısmının haram olmasına sebep olabilir. Kul hakkı, kişinin rızası olmadan alınan her türlü hak ve maldır. Üniversitede kopya çekmek de bu kapsamdadır çünkü haksız yere başarı sağlanmıştır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve haksızlıkla ilgili ayetler bu konuda yol göstericidir:
"Allah, size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun." (Tahrim, 66/6)
Hadislerde de kul hakkının önemine vurgu yapılmıştır:
"Kul hakkı, Allah'ın hakkından daha şiddetli bir azaba sebep olur." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, üniversitede kopya çekmek, sınavlarda haksız avantaj sağlamak demektir. Bu, başkalarının hakkını gasp etmek anlamına gelir. Kopya çekerek elde edilen diploma ve bu diploma ile kazanılan para, hak sahibinin rızası olmadan alınmış bir haktır. Bu nedenle, bu durum kul hakkına girer ve haramdır.
Ancak, geçmişte yapılmış hatalar için tövbe etmek, Allah'tan af dilemek ve mümkünse hakkı sahibine iade etmek gerekir. Eğer kopya çekilen sınavlarda haksız yere bir başkasının hakkı yenmişse, bu hakkın telafisi önemlidir. Örneğin, bu durumun maddi karşılığı varsa, o kişiyle helalleşmek veya sadaka vermek gibi yollarla hakkı kapatmak mümkündür.
Günümüzde eğitim sistemindeki zorluklar veya baskılar kopya çekmeyi mazur göstermez. İslam dini kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmayı değil. Bundan sonra dürüstlükle hareket etmek, helal yoldan kazanmaya gayret etmek en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kopya çekmeyi kul hakkı kapsamında değerlendirir. Ancak bazı alimler, kopya çekilen durumun niteliğine göre farklı değerlendirmeler yapabilirler. Örneğin, sınavın sonucu sadece kişinin kendisini etkiliyorsa ve başkalarının hakkı doğrudan zedelenmiyorsa, bu durumda kul hakkı olmayabilir. Fakat üniversite sınavları gibi rekabetin olduğu durumlarda bu görüş geçerli değildir.
Sonuç
Sonuç olarak, üniversitede kopya çekmek kul hakkına girmektedir ve bu durum kazanılan paranın bir kısmının haram olmasına sebep olabilir. Geçmişteki hatalar için samimi tövbe etmek, hakkı olanlara karşı helallik istemek ve bundan sonra helal yoldan kazanmaya gayret etmek en doğru yaklaşımdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
