Mezun olduktan sonra öğrenci indiriminden yararlanmak kul hakkı mıdır?
Sorunun Detayı
"Hocam yeni mezun olduk, üniversiteden atanmak için sınavlara çalışıyoruz ve şu an bir gelirimiz yok. Sinema veya tiyatro biletlerini alırken öğrenci indirimi kullanıyoruz. Bu durum doğru mudur? Kul hakkı söz konusu ise bu hakkı nasıl ödeyebiliriz?"
Açıklama
Öğrenci indirimi, eğitim sürecinde olanlara sağlanan bir kolaylıktır. Mezun olduktan sonra bu indirimi kullanmak, hak ve adalet açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, öğrenci indirimi eğitim süreci devam edenler için geçerlidir. Mezun olduktan sonra öğrenci indirimi kullanmak, aslında haksız kazanç ve kul hakkı olabilir. Çünkü bu indirim, öğrencilerin maddi durumunu kolaylaştırmak amacıyla verilmektedir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kul hakkı ile ilgili genel prensipler belirtilmiştir:
"Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun." (Nisa, 4/135)
Hadis-i Şeriflerde de haksız yere başkasının hakkını almak yasaklanmıştır:
"Mümin, müminin kardeşidir; ona zulmetmez, onu yardımsız bırakmaz ve onu aldatmaz." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Öğrenci indirimi, devlet veya özel kurumların öğrencilere sağladığı bir kolaylıktır. Bu indirim, öğrencilerin maddi yükünü hafifletmek için verilir. Mezun olduktan sonra bu indirimden yararlanmak, aslında bu kolaylıktan haksız şekilde faydalanmak anlamına gelir. Bu durum kul hakkına girer çünkü indirim, hak sahipleri için tasarlanmıştır.
Ancak, mezun olduktan sonra maddi durumunuz zayıfsa ve henüz iş bulamadıysanız, bu konuda samimi bir niyetle hareket etmek önemlidir. Kul hakkı konusunda İslam'da niyet ve samimiyet önemlidir. Eğer yanlışlıkla veya bilgisizlikten bu indirim kullanıldıysa, durumu düzeltmek ve hakkı sahibine iade etmek gerekir.
Hakkı ödemek için, kullanılmış olan öğrenci indirimi kadar bir miktarı öğrencilere veya öğrencilere destek veren vakıflara bağışlamak, sadaka vermek veya benzer hayır işlerinde bulunmak uygun olur. Böylece kul hakkı giderilmiş olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak öğrenci indiriminin eğitim sürecinde olanlara mahsus olduğu kabul edilir. Bazı alimler, maddi zorluk durumunda geçici olarak bu indirimin kullanılmasını anlayışla karşılayabilir ancak kul hakkı ihtimalini göz önünde bulundurarak hakkın iadesini tavsiye ederler.
Sonuç
Değerli Müslüman, mezun olduktan sonra öğrenci indirimi kullanmak kul hakkına girebilir. Bu nedenle, bu durumu düzeltmek için hakkı iade etmek ve gerektiğinde hayır işleri ile telafi etmek en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.