Mezar ziyareti cahiliye âdeti midir?
Sorunun Detayı
"Kıblegâh Evler kitabınızda "Sihir, muska, mezar ziyareti gibi cahiliye işlerinden şiddetle kaçınır." diye bir cümle kurmuşsunuz. Sihri anladım, muska hakkında bir bilgim yok fakat mezar ziyareti hakkındaki yorumunuz ilgimi çekti. Müslim’in rivayet ettiği bazı hadislerde peygamber efendimizin (sallallahu aleyhi ve sellem) kabir ziyaretleri yaptığı belirtilmiş. Bu konuda bizi aydınlatırsanız sevinirim.
1. Bureyde radıyallahu anh şöyle dedi: “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, ‘Ben kabirleri ziyaretten sizi yasaklamıştım. Artık onları ziyaret ediniz. Çünkü kabirler sizlere ahireti hatırlatır. Kim kabir ziyareti yapmak istiyorsa yapsın, ancak batıl bir söz söylemesin’ buyurdu.”
Müslim 977/106, Ebu Davud 3235.
2. Aişe radıyallahu anha şöyle demiştir: “Nebi sallallahu aleyhi ve sellem Baki mezarlığına çıkıyor ve orada yatan ölülere dua ediyordu. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’e bu durumu sorduğumda Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem, ‘Ben onlara dua etmekle emrolundum’ buyurdu.”
Müslim
3. Aişe radıyallahu anha şöyle demiştir: “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem yanımda gecelediğinde gecenin sonunda Medine kabristanı Baki’ye çıkar ve şöyle dua ederdi: ‘Es-Selamu aleykum dare kavmin Mü’minin. Ve etakum ma tuadune gaden mueccelin. Ve inna inşaallahu bikum lahikun. Allahummeğfirli ehli bakiil garkadi.’
Müslim 974/102, Nesei 2038, İbni Sünni 592, Beyhaki 4/79, Ahmed 6/180"
Açıklama
Mezar ziyareti, İslam'da ahiret bilincini artırmak ve ölümü hatırlamak amacıyla yapılan bir ibadettir. Ancak bu ziyaretin şekli ve niyeti önemlidir; cahiliye dönemindeki hurafe ve batıl inançlardan uzak durulmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre mezar ziyareti caizdir ve hatta teşvik edilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) mezarları ziyaret etmeyi müminlere tavsiye etmiş, bu ziyaretlerin ahiret hayatını hatırlatması açısından faydalı olduğunu belirtmiştir.
Deliller
“Ben kabirleri ziyaretten sizi yasaklamıştım. Artık onları ziyaret ediniz. Çünkü kabirler sizlere ahireti hatırlatır. Kim kabir ziyareti yapmak istiyorsa yapsın, ancak batıl bir söz söylemesin.” (Müslim 977/106, Ebu Davud 3235)
Aişe (r.a) şöyle demiştir: “Nebi (s.a.v) Baki mezarlığına çıkar ve orada yatan ölülere dua ederdi. Ona bu durumu sorduğumda, ‘Ben onlara dua etmekle emrolundum’ buyurdu.” (Müslim)
Rasulullah (s.a.v) gece sonunda Medine kabristanı Baki’ye çıkar ve şöyle dua ederdi: “Es-Selamu aleykum dare kavmin Mü’minin...” (Müslim 974/102, Nesei 2038)
Detaylı Açıklama
Mezar ziyareti, Müslümanların ölümü ve ahiret hayatını düşünmeleri için önemli bir vesiledir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) bu ziyaretleri teşvik etmiş, ziyaret esnasında dua etmeyi ve hayır dileklerinde bulunmayı öğretmiştir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, mezar ziyaretinin cahiliye dönemindeki gibi batıl inançlara, sihire, muska takmaya veya ölülerle iletişim kurmaya yönelik olmamasıdır. Bu tür uygulamalar İslam'ın ruhuna aykırıdır ve kesinlikle reddedilir.
Günümüzde mezar ziyareti, özellikle Ramazan ve Kadir Gecesi gibi özel zamanlarda, aile büyüklerinin kabirlerini ziyaret etmek şeklinde yaygınlaşmıştır. Bu ziyaretlerde Kur'an okunması, dua edilmesi ve ölünün hayırla anılması sünnettir. Mezarlıkta yapılan ibadetler, Allah'a yakınlaşma vesilesi olmalı, hurafe ve bid'atlerden uzak tutulmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de mezar ziyareti caizdir ve teşvik edilir. Ancak mezarların türbeye çevrilmesi, mezar taşlarına tapınılması veya mezarların kutsal kabul edilmesi gibi uygulamalar tüm mezheplerce uygun görülmez. Bu tür uygulamalar cahiliye âdetlerine benzetilir ve uzak durulması gerekir.
Sonuç
Değerli Müslüman, mezar ziyareti İslam'da caiz ve faydalı bir ibadettir. Ancak bu ziyaretler, Peygamber Efendimizin (s.a.v) gösterdiği şekilde, ahiret bilincini artırmak ve dua etmek amacıyla yapılmalıdır. Cahiliye âdetlerinden olan hurafe ve batıl inançlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
