Mevcut Sistemde Avukatlık Yapmak Caiz midir?
Sorunun Detayı
"Faiz alan da veren de melundur, hadisi dikkate alındığında mevcut hukuk sisteminde avukatlık yapmak caiz midir? Çünkü gerek ticaret hukuku gerek borçlar hukukunda faizin fahiş boyutlarda olduğu hepimizin malumudur. Ayrıca İslami hassasiyeti olan müvekkiller bile avukatlarından kanuni faizi talep etmekte, bu konuda da avukata inisiyatif alanı kalmamaktadır."
Açıklama
Avukatlık mesleği, mevcut hukuk sistemi içinde müvekkillerin haklarını koruma ve adaleti sağlama amacı taşır. Ancak, faizle ilgili İslami hassasiyetler göz önünde bulundurulduğunda, avukatlık yapmanın caiz olup olmadığı sorgulanmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, avukatlık yapmak genel olarak caizdir. Çünkü avukat, müvekkilinin hukuki haklarını savunur ve doğrudan faiz almak veya vermek gibi bir fiilde bulunmaz. Ancak, avukatın faize aracılık etmesi veya faizi teşvik eden işlemlerde aktif rol alması caiz değildir.
Deliller
Faizle ilgili kesin yasak Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
“Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, hidayete eremezler.” (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
“Faiz alıp verenler, kıyamet günü Allah katında savaş halinde bulunurlar.” (Sahih Müslim)
Ancak avukatlık, doğrudan faiz almak veya vermek değil, hukuki süreçte müvekkilin haklarını savunmaktır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, günümüz hukuk sisteminde faizli işlemler yaygın olduğundan, avukatların müvekkillerinin taleplerini yerine getirirken faize dolaylı olarak aracılık etmesi kaçınılmaz olabilir. Ancak burada önemli olan avukatın niyeti ve fiilidir. Avukat, sadece hukuki hakları korumak ve adaletin sağlanması için görev yapar; faizi teşvik etmek veya doğrudan faiz almak gibi bir durum söz konusu değildir.
Müvekkilin kanuni faizi talep etmesi durumunda, avukatın bu talebi yerine getirmesi, onun faize ortak olduğu anlamına gelmez. Çünkü avukat, müvekkilin hakkını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca, İslam hukukunda zaruretler ve meşakkatler göz önünde bulundurularak kolaylık sağlanması esastır (Bakara, 2/185).
Bu nedenle, avukatlık mesleği icra edilirken, mümkün olduğunca faizli işlemlerden kaçınmak, müvekkile faizsiz alternatifler sunmak ve İslami hassasiyetlere saygı göstermek önemlidir. Ancak mevcut sistemde tamamen faizden uzak kalmak çoğu zaman mümkün olmayabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak avukatlığın caiz olduğu görüşündedir. Ancak bazı alimler, faize aracılık eden işlemlerde avukatın dikkatli olması gerektiğini, mümkünse faizsiz çözümler araması gerektiğini belirtirler. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, mesleğin amacının hukuki hakları korumak olduğunu ve faize doğrudan iştirak edilmediği sürece caiz olduğunu ifade etmektedir.
Sonuç
Özetle, mevcut hukuk sisteminde avukatlık yapmak Hanefi mezhebine göre caizdir. Avukat, faize doğrudan iştirak etmediği ve müvekkilin haklarını savunduğu sürece bu mesleği icra edebilir. Ancak İslami hassasiyetlere dikkat ederek, mümkün olan yerlerde faizsiz çözümler aramak ve teşvik etmek önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.