Mesai Saatlerinde Başka İşlerle Uğraştım
Sorunun Detayı
"Hocam devlet kurumunda, özel şirkette 3 yıldır çalışıyorum. Mesai dışında özel doktora gitme imkânım varken, mesai içinde işten kaçmak için doktora gittim, ayrıca mesai içinde uyumamam gerekirken uyudum bunları nasıl ve nereye ödemeliyim? Hüküm nedir? Ne kadar uyudum ve ne kadar doktora gittim ortalamasını bilmiyorum."
Açıklama
Mesai saatlerinde başka işlerle meşgul olmak ve uyumak, çalışanın işine karşı sorumluluğunu etkileyen önemli bir konudur. Bu durum, iş ahlakı ve İslami sorumluluk açısından değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, çalışanın mesai saatlerinde işine tam olarak odaklanması gerekir. Mesai içinde işten kaçmak, izin almadan başka işlerle uğraşmak veya uyumak, işverenin hakkını zedeleyen davranışlardır ve bu durumun telafisi gerekir. Bu tür davranışlar, işçinin hakkını tam olarak yerine getirmemesi anlamına gelir ve zararın karşılanması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de emek ve alın terinin karşılığını vermek önemle vurgulanmıştır:
"Allah, emek verenin hakkını zayi etmez." (Kasas, 28/77)
Hz. Peygamber (s.a.v) de dürüstlük ve sorumluluk konusunda şöyle buyurmuştur:
"Her kim bir işte çalışır ve hakkını tam verir, Allah da ona karşılık verir." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, devlet veya özel sektörde çalışan bir kişi olarak mesai saatleri işverenin sana verdiği emek karşılığıdır. Mesai içinde özel işlere gitmek veya uyumak, işverenin hakkını zedeleyen davranışlardır. Bu durumda, işçinin mesai dışı zamanlarını kullanarak özel işlerini halletmesi gerekir. Eğer mesai içinde doktora gitmişsen veya uyumuşsan, bu süreler için işverenin zararını telafi etmek gerekir. Bu telafi, mesai dışı ek çalışma veya işverenle anlaşarak başka bir şekilde olabilir.
Ancak, ne kadar süreyle mesai içinde bu davranışları yaptığını bilmiyorsan, mümkün olduğunca dürüst davranıp ortalama bir süreyi hesaplayarak işverene bildirmek ve telafi etmek en uygun yoldur. İslam dini dürüstlüğü emreder ve zarar görenin hakkını vermek farzdır.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da görüşü, işçinin işverenin hakkını gözetmesi ve zararını karşılaması yönündedir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, işçinin mesai içinde işine tam konsantre olması gerektiği, aksi halde zararın telafisinin farz olduğu belirtilir. Hanbeli mezhebinde de bu konuda işverenin hakkının korunması esastır.
Sonuç
Mesai içinde işten kaçmak ve uyumak işverenin hakkını zedeler. Bu nedenle, mümkün olan en kısa sürede mesai dışı ek çalışma yaparak veya işverenle görüşerek bu zarar telafi edilmelidir. Dürüstlük ve sorumlulukla hareket etmek İslam'ın emridir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
