Mehirle Kesilmesi Gereken Kurban
Sorunun Detayı
"S.a. hocam nasip olursa oğlumuz olacak, adını da -Veysel emir- koymayı düşünüyoruz. Dinen uygun mudur? Anlam olarak açıklar mısınız? İkinci sorum, ben 4 yıllık evliyim ve nikahta mehir olarak 100 gr altın aldım, ama şimdiye kadar bununla ilgili kurban kesmedim. Yani aslında kasıtlı olarak değil, eşim kesiyor ama bana da kesmenin vacip olduğunu bu yıl öğrendim. İnşallah bu yıl keseceğim ama bundan önceki 3 yıl için de kesmem gerekir mi? Yapılacak başka bir şey var mıdır? Teşekkür ederim."
Açıklama
Bu soruda iki husus ele alınmaktadır: Oğlunuza vermeyi düşündüğünüz isim "Veysel Emir"in dini açıdan uygunluğu ve nikahta belirlenen mehir karşılığı olarak kurban kesme yükümlülüğü ile geçmiş yıllara ilişkin sorumluluklar.
İslami Hüküm
İsim verme konusunda İslam'da genel olarak isimlerin anlamlarının güzel ve olumlu olması önemlidir. "Veysel" ve "Emir" isimleri anlam olarak İslam'a aykırı değildir. Mehir ile ilgili olarak ise Hanefi mezhebine göre, mehirin tamamı veya bir kısmı sözleşmede kurban kesmek olarak belirlenmişse, bu yükümlülük yerine getirilmelidir. Geçmiş yıllarda kesilmemişse, mümkünse kaza edilmesi yani telafi edilmesi gerekir.
Deliller
İsim verme ile ilgili olarak Kur'an'da güzel isimler verilmesi teşvik edilmiştir:
"Ey insanlar! Sizi bir erkek ve bir dişiden yaratan ve birbirinizle tanışmanız için sizi milletlere ve kabilelere ayıran Allah katında en değerli olanınız, takvaca en ileride olanınızdır." (Hucurat, 49/13)
Mehir ve onun yerine getirilmesi ile ilgili olarak Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Nikahın en hayırlısı, en kolay olanıdır." (Buhari, Nikah, 3)
Mehirin yerine getirilmesi ise sözleşmeye bağlıdır ve icmâ ile sabittir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, "Veysel" ismi Arapça kökenli olup, anlamı "çok akan su, sel" gibi doğal ve olumlu anlamlar taşır. "Emir" ise Arapça'da "komutan, yönetici" anlamındadır ve İslam kültüründe yaygın kullanılan güzel bir isimdir. Bu nedenle oğlunuza vermeyi düşündüğünüz isimler dini açıdan uygundur.
Mehir konusunda ise, evlilikte belirlenen mehirin yerine getirilmesi farz veya vacip olabilir. Hanefi mezhebine göre, mehirin tamamı veya bir kısmı kurban kesmek şeklinde belirlenmişse, bu kurbanın kesilmesi gerekir. Eğer eşiniz bu kurbanı kesiyorsa, sizin ayrıca kesmenize gerek yoktur. Ancak siz bu yükümlülükten habersizseniz ve şimdi öğrenmişseniz, geçmiş yıllar için kaza yapmanız gerekir. Bu, o yıllara ait kurbanların kesilmesi anlamına gelir. Eğer maddi imkânınız varsa, geçmiş yıllar için de kurban kesebilirsiniz. Eğer kesmek mümkün değilse, bu konuda bir alimden yerel fetva almanız tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de mehirin yerine getirilmesi önemlidir ancak kurban kesme şeklinde mehir belirlenmesi nadirdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de mehirin tamamı veya bir kısmı kurban olarak belirlenmişse yerine getirilmesi gerekir. Maliki mezhebinde ise mehirin nakdi verilmesi esastır. Ancak genel olarak mehirin sözleşmeye uygun şekilde yerine getirilmesi esastır.
Sonuç
Oğlunuza vermeyi düşündüğünüz "Veysel Emir" ismi dini açıdan uygundur. Mehir karşılığı kurban kesme yükümlülüğünüz varsa, bu yıl ve geçmiş yıllar için mümkünse kurban keserek telafi etmeniz gerekir. Eşiniz kurban kesiyorsa, sizin ayrıca kesmenize gerek yoktur. Allah kolaylık versin.
