Marketlerin verdiği alışveriş kartları zekât olarak verilebilir mi?

Sorunun Detayı

"Hocam alışveriş merkezleri veya marketlerin verdiği kartlar zekât olarak verilebilir mi? Şöyle anlatayım:
Bu yıl bin lira zekât vermem gerekiyor. Marketten bin TL’lik kart alıp fakirlere o kartları versem, onlar da marketten istediklerini alsalar zekât vermiş olur muyum?"

Açıklama

Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal ve paranın belirli şartlarda ihtiyaç sahiplerine verilmesidir. Günümüzde marketlerin verdiği alışveriş kartları zekât olarak verilebilir mi sorusu, zekâtın mahiyetini ve veriliş şekillerini anlamayı gerektirir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekât nakit para veya zekât verilecek mala denk değerde verilmelidir. Market alışveriş kartları, zekâtın mahiyetine uygun olduğu ve ihtiyaç sahibinin istediği malı almasına imkân verdiği sürece zekât olarak verilebilir.

Deliller

Zekâtın verilişi ile ilgili Kur'an ve hadislerde genel olarak malın temiz ve helal olması, ihtiyaç sahibine fayda sağlaması vurgulanır:

"Mallarınızda, hakkı olanlara zekâtı verin." (Kur'an, Tevbe Suresi, 9:60)
"Zekât, malın temizlenmesi ve bereketlenmesidir." (Hadis, Buhari)

Detaylı Açıklama

Marketlerin verdiği alışveriş kartları, ihtiyaç sahibinin kendi ihtiyacına göre alışveriş yapmasına olanak tanır. Bu açıdan, zekâtın amacına uygundur. Zekâtın temel amacı, ihtiyaç sahibinin temel ihtiyaçlarını karşılamaktır. Nakit para vermek en doğrudan yöntemdir ancak günümüzde bazı durumlarda alışveriş kartları da kullanılmaktadır.

Hanefi mezhebine göre, zekâtın malın aslı veya onun karşılığı olarak verilmesi gerekir. Eğer market kartı, paranın yerine geçebilecek ve ihtiyaç sahibinin özgürce kullanabileceği bir araçsa, bu zekât olarak verilebilir. Ancak kartın kullanım alanı çok kısıtlıysa veya ihtiyaç sahibinin tercihine uygun değilse, bu durum zekâtın mahiyetine zarar verebilir.

Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı da zekâtın ihtiyaç sahibine doğrudan veya onun yararına olacak şekilde verilmesini tavsiye eder. Market kartları, özellikle nakit para vermenin zor veya riskli olduğu durumlarda pratik bir çözüm olabilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak zekâtın ihtiyaç sahibine fayda sağlayacak şekilde verilmesini kabul eder. Bazı alimler, zekâtın mutlaka nakit veya mal olarak verilmesi gerektiğini savunabilir ancak modern uygulamalarda alışveriş kartları da kabul görmektedir.

Sonuç

Değerli Müslüman, marketlerin verdiği alışveriş kartları, ihtiyaç sahibinin özgürce kullanabileceği ve temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği şekilde ise zekât olarak verilebilir. Ancak kartın kullanım alanı çok kısıtlıysa veya ihtiyaç sahibinin tercihine uygun değilse, nakit veya doğrudan mal vermek daha uygundur.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar