Malı Fazla Gösterip Az Satmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm muhterem hocam. Ben çalışma konusunda çok zorluk çekiyorum. Peynir fabrikasında çalışmaya başladım. 15 kg kovalara 14 kg peynir dolduruluyor, salamurası konunca peynir 16 kg oluyor, bu işin usulü böyle deniliyor. Ben burada hile olduğunu düşünüyorum. Bir hocadan fetva aldım bana sen kendi görevini dürüst yap orada gözetmen değilsin dedi. Açık bir hile görürsen de tatlı bir dille uyar dedi. Ben sizin dini hassasiyetinize güvenerek size sormak istedim, vaktinizi aldığım için hakkınızı helal edin."
Açıklama
Malı fazla gösterip az satmak, ticarette hile ve aldatma kapsamına girer. Bu durum, İslam ahlakı ve ticaret kuralları açısından önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, malı eksik veya fazla göstermek, aldatma ve hileye girer ve haramdır. Müslüman, ticarette dürüst olmalı, malın gerçek miktarını ve kalitesini doğru şekilde belirtmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de ticarette dürüstlük emredilmiştir:
"Ağırlıkta ve ölçüde hile yapmayın." (Kur'an, Enam Suresi, 6:152)
"Ey iman edenler! Ölçü ve tartıda adaletli olun, insanlara eksik vermeyin." (Kur'an, Enfal Suresi, 8:85)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Kim hile yaparsa, bizden değildir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, peynir gibi ürünlerde tartı ve dolum usulleri bazen teknik sebeplerle farklılık gösterebilir. Ancak, malın gerçek miktarından eksik gösterilip fazla fiyat alınması kesinlikle hile ve haramdır. Eğer iş yerinizde 15 kg olması gereken kovaya 14 kg peynir konuyor ve bu eksiklik gizleniyorsa, bu durum dürüstlüğe aykırıdır. Salamura gibi eklenen ağırlık, ürünün toplam ağırlığını artırabilir ancak peynir miktarını artırmaz; bu da müşterinin aldatılması anlamına gelir.
İslam, ticarette dürüstlüğü ve adaleti emreder. Siz görevli olarak, işinizi dürüstçe yapmalı, eksikliği fark ederseniz tatlı dille uyarıda bulunmalısınız. Gözetmen olmadığınız için sorumluluğunuz sınırlı olabilir ancak hileye ortak olmamak için dikkatli olmalısınız. İş yerinde bu tür durumlar varsa, yetkililere veya ilgili mercilere bildirmek de bir sorumluluktur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde hile ve aldatma haram kabul edilir. Bazı alimler, iş yerindeki görev ve yetki durumuna göre sorumluluğun değişebileceğini belirtirler ancak dürüstlük esastır.
Sonuç
Malı fazla gösterip az satmak İslam'a göre haramdır. Siz kendi görevinizi dürüstçe yapmalı, hileyi görürseniz nazikçe uyarmalı ve mümkünse yetkililere bildirmelisiniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
