Makattan su girmesi orucu bozar mı?
Sorunun Detayı
"Bir yakınım bağırsak ameliyatı oldu. 3 senedir büyük abdestini yaparken zorlanıyor, kabızlık ve sancı çekiyor. Kendince çözüm olarak klozet çeşmesinden makatına su vererek fakat suyu içine hapsetmeden ihtiyacını giderebiliyor. Bunu günde 6-7 kez yapmazsa çok sancısı oluyor. Bu işlem sırasında makatından ne kadar su nereye kadar gidiyor tam bilemiyor. Bu durum orucuna zarar verir mi endişesini yaşayınca, sizi sorularla meşgul etmemek için önce araştırma yaptım. Sizin bir soruya verdiğiniz cevaptan ve başka kaynaklardan orucun bozulduğu, hatta geçmişe dönük kaza edilmesi gerektiği gibi bir anlam çıkardım. Yakınım çok üzüldüğü için bir de bulunduğu yerdeki Diyanet’e sormuşlar. Diyanet ‘bozulmayacağını’ söylemiş. Bilmediği için sorumluluğu yoktu, ancak bile bile bu işe devam ederse
61’i yüklenmesinden korkuyorum. Ben mi sizin görüşünüzü mü yanlış anlıyorum, Diyanet mi geniş fetva veriyor?
Ayrıca Diyanet’in bu ve başka konulardaki fetvalarını esas alırsak olası bir hatada günahı Diyanet’e mi bize mi olur?"
Açıklama
Makattan su girmesi ve oruç meselesi, orucun bozulup bozulmaması açısından önemli bir konudur. Özellikle tıbbi zorunluluklar nedeniyle makat yoluyla su alınması durumunda hüküm merak edilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruçlu iken makattan su girmesi orucu bozmaz. Çünkü orucu bozan şey, besin veya içeceğin bilerek ve ağız yoluyla mideye ulaşmasıdır. Makattan su girmesi, orucun bozulması için geçerli olan şartları sağlamaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun bozulmasına dair hüküm, ağız yoluyla beslenme ve içmeye ilişkindir:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, sizin üzerinize de farz kılındı..." (Bakara, 2/183)
Hadislerde de orucu bozan şeyler ağız yoluyla alınan şeyler olarak belirtilmiştir:
"Kim Ramazan orucunu tutarken, bilerek bir şey yer veya içer, orucu bozulur." (Buhari, Savm 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, makat yoluyla suyun girmesi orucu bozmaz çünkü orucun bozulması için ağız yoluyla beslenme veya içme gerekir. Tıbbi zorunluluklar ve bağırsak ameliyatı sonrası yaşanan kabızlık gibi durumlarda makat yoluyla su verilmesi, orucu geçersiz kılmaz. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu konuda benzer görüş bildirmiştir. Bu uygulama, orucu bozan bir şey değildir ve kişinin orucunu geçersiz kılmaz.
Bu tür durumlarda, kişinin sağlığı önceliklidir. Kabızlık ve sancı çeken birinin makat yoluyla su alması, oruçlu iken yapılabilecek tıbbi bir müdahaledir ve orucun bozulmasına sebep olmaz. Ayrıca, bu işlem sırasında suyun ne kadar içeri gittiği önemli değildir; önemli olan orucun bozulması için gereken şartların oluşmamasıdır.
Geçmişe dönük kaza yapma zorunluluğu da yoktur. Çünkü oruç bozulmamıştır. Diyanet'in fetvası, bu konuda geniş ve kolaylaştırıcıdır. Fetva makamlarının görüşleri, İslam hukukunda bağlayıcıdır ve müminler için güvenilirdir.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebi dışındaki diğer mezhepler de genel olarak makat yoluyla su alınmasının orucu bozmadığı görüşündedir. Ancak bazı alimler, bu tür durumlarda dikkatli olunmasını ve bilinçli hareket edilmesini tavsiye ederler. Fakat bu konuda ciddi bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Özetle, makat yoluyla su alınması orucu bozmaz. Yakınınızın orucunu bozmadan bu uygulamayı yapması mümkündür. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvası bu konuda güvenilirdir ve bu fetvaya göre hareket etmek günah değildir. Sağlık problemleri olan kişilerin orucunu zorlaştırmadan, kolaylaştırarak ibadetlerini sürdürmeleri İslam'ın ruhuna uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
