Mahkeme süresinin faizini almak caiz midir?
Sorunun Detayı
"Belediye ile imar vermediği bir arsamızı istimlak etmesi için mahkemelik olduk ve mahkemeyi kazandık. Belediye, mahkemeyi açtığımız zamanın yani iki sene önceki arsamızın değerini veriyor. Arsanın bugünkü değerini vermiyor fakat arsanın değerinin yanında bir de mahkeme açıldığından bu yana geçen zamanın faizini veriyor. Vermiş olduğu bu faizin ne derece alınıp alınmaması konusunda bilgilendirirseniz memnun olurum."
Açıklama
Mahkeme süresince geciken tazminat veya bedelin faizi konusu, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu tür faiz, genellikle gecikmenin zararını karşılamak amacıyla talep edilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mahkeme süresince geciken tazminatın veya bedelin faizini almak caizdir. Çünkü bu faiz, haksız gecikmeden doğan zararın telafisi için verilir ve riba (faiz) olarak değerlendirilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz (riba) kesinlikle haram kılınmıştır ancak burada söz konusu olan, haksız gecikmeden kaynaklanan bir tazminattır. Bu nedenle, faiz ile karıştırılmamalıdır.
“Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir.” (Bakara, 2/275)
Ancak bu ayet, haksız kazanç ve faizle ilgili olup, mahkeme süresince geciken bedelin tazmini için verilen faizi kapsamamaktadır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, mahkeme süresince arsanızın değerinin artması ve belediyenin eski değer üzerinden ödeme yapması durumunda, aradaki farkın faiziyle birlikte talep edilmesi Hanefi fıkhında caiz görülür. Çünkü bu, riba değil, hakkınız olan bir tazminattır. Mahkeme süresince malınızın elinizde olmaması ve değer kaybı veya fırsat kaybı yaşamanız, bu faizin alınmasını meşru kılar. Ayrıca modern hukuk sistemlerinde de bu tür faizler, gecikme faizi olarak kabul edilir ve haksızlıkların giderilmesi için öngörülür.
Bu durumda, belediyenin sadece eski değer üzerinden ödeme yapması ve aradaki farkın faiziyle birlikte verilmesi, hakkaniyet ve adalet gereğidir. Ancak bu faizin, aşırı ve haksız bir şekilde yüksek olmaması gerekir; makul ve mahkeme kararına uygun olmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de mahkeme süresince geciken tazminatın faizi alınabilir. Malikiler ise bazı durumlarda ihtiyatlı davranmayı önerirler ancak genel olarak bu tür gecikme faizini caiz görürler.
Sonuç
Mahkeme süresince geciken tazminatın faizi almak Hanefi mezhebine göre caizdir ve hakkınız olan bir tazminattır. Belediye ile olan davanızda bu faizi talep etmekte sakınca yoktur. Ancak faiz miktarının makul ve mahkeme kararına uygun olmasına dikkat ediniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
