Kuzenime Zekât Verebilir miyim?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Sorum zekât ile ilgili. Almanya'da yaşayan teyzemin kızı var. Evli, ancak boşanmaya karar verdiler. Şu anda dava sürüyor ve kocasından ayrı yaşıyor. İki çocuğu var ve çocuklar kuzenimde kalıyor. Kocası her hangi bir yardım ya da ödeme yapmıyor. Kuzenim bir işte de çalışmıyor. Sadece Alman devletinin ev ile ilgili kira, yakacak gibi temel ihtiyaçlarını karşılayacak yardımı ve ayrıca yine ihtiyaçlarını karşılamak adına nakdi bir yardımı var. Bu yardımların rakamsal olarak değerinin ne olduğunu bilmiyorum. Üzülmesin diye kendisine de direkt soramıyorum. İstanbul'da yaşayan kardeşine sordum, bu kadar bilgi verebildi. Ancak ihtiyaç sahibi olduğunu söyledi. Almanya gibi bir yerde iki çocukla ve kocasından ayrı yaşayan bir kadın olarak düşündüğümde zor şartlar altında yaşadığını anlıyorum. Örneğin; İstanbul'a gelecek, ama geliş gidiş masraflarını İstanbul'da yaşayan annesi karşıladı. Uygun ise zekâtımı kuzenime vermek istiyorum. Bu bilgilere dayanarak kendisine zekât verilebilir mi?Cevabınız için şimdiden teşekkür ederim. Allah sizden razı olsun ve yardımcınız olsun."
Açıklama
Zekât, İslam'ın farz kıldığı malın belirli bir miktarını ihtiyaç sahiplerine vermektir. Bu konuda kime zekât verilebileceği ve kimlerin ihtiyaç sahibi sayılacağı önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât malını ihtiyaç sahibi olan yakın akrabalara vermek caizdir ve hatta sevaplıdır. Kuzen, zekât alabilecek akrabalardan biridir, ancak öncelikle fakirlik durumu ve ihtiyaç hali kesin olarak değerlendirilmelidir.
Deliller
Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de belirtilmiştir:
“Zekât, ancak yoksulların, düşkünlerin, zekât toplayıcılarının, kalpleri İslam’a ısındırılacakların, kölelerin, borçluların, Allah yolunda olanların ve yolda kalmışların hakkıdır.” (Bakara, 2:177)
Hz. Peygamber (s.a.v) de akrabaya zekât vermenin sevabını vurgulamıştır:
“Zekâtınızı en yakın akrabalarınıza veriniz.” (Buhari, Zekât, 12)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Almanya gibi sosyal devlet imkanlarının bulunduğu bir ülkede dahi, boşanmış ve kocasından ayrı yaşayan, çalışmayan ve çocuklarıyla geçinmekte zorlanan bir kadının ihtiyaç sahibi olması mümkündür. Zekât vermek için kişinin gerçek ihtiyaç içinde olması gerekir. Kuzeninizin durumu, devlet yardımları almasına rağmen temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını gösteriyorsa, zekât vermek uygundur.
Ancak zekât verirken, kişinin gerçek ihtiyaç durumunu mümkün olduğunca netleştirmek önemlidir. Kuzeninizin ihtiyaçlarını tam olarak bilmiyorsanız, onun yerine güvendiğiniz bir yakından veya kardeşinden bilgi almanız faydalı olur. Zekât, ihtiyaç sahiplerine doğrudan veya güvenilir aracılar vasıtasıyla verilebilir.
Bu durumda, kuzeninizin ve çocuklarının temel ihtiyaçlarını karşılayacak durumda olmadığı açık ise, zekâtınızı ona vermeniz dinen uygundur ve sevap kazandırır. Ayrıca, zekât verirken kolaylaştırmak ve zorlaştırmamak prensibini unutmamalısınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak akrabalara zekât verilmesini uygun görür. Ancak bazı alimler, zekâtın öncelikle fakir ve yoksul kimselere verilmesini, akrabalara ise ihtiyaçları varsa verilmesini tavsiye eder. Bu konuda ihtilaf yoktur, önemli olan ihtiyaç halidir.
Sonuç
Kuzeninizin ihtiyaç sahibi olduğu anlaşılıyorsa, zekâtınızı ona vermeniz Hanefi mezhebine göre uygundur. İhtiyaç durumunu netleştirerek ve samimiyetle yardım ederek zekâtınızı bereketlendirebilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
