Kuyumcuya Yatırılan Paraya Zekat ve Kurban
Sorunun Detayı
"Selamünaleykum. Hocam, ben 5 yıl önce çalışıyordum, bir miktar da para biriktirdim. Sonra üniversite kazandım. Biriktirdiğim parayı da babama verdim, bir kuyumcuya altın hesabına yatırdı. Evlenirken geri almak üzere harcanmaması için yatırdık. Benim bütün ihtiyaçlarımı babam karşılıyor. Bu paranın benim üzerimde zekat kurban hakkı var mıdır? İhtiyaçlarımı babam karşıladığı için bu hak onun mudur yoksa ben işe tekrar girince kefaretini ödemeli miyim? Eğer kefaret ödeyeceksem bu nasıl hesaplanır? Hocam, babama söylesem kurbanını ve zekatını karşılamaz, dini bilgisi yok denecek kadar az olan biri. Ben harçlıklarımdan bazen küçük küçük hayırlar yapmaya çalışıyorum. Bu yeterli olur mu?"
Açıklama
Değerli Müslüman, birikmiş paranızın zekat ve kurban yükümlülüğü ile ilgili sorunuzda, paranın sizin üzerinizdeki hukuki durumu ve ihtiyaçlarınızın karşılanma şekli önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sizin adınıza kuyumcuda altın hesabında bulunan para, sizin malınız sayılır ve üzerinden zekat vermeniz gerekir. Kurban ise kişinin kendi malı ve ihtiyaçları doğrultusunda kesilir. Eğer ihtiyaçlarınız babanız tarafından karşılanıyorsa, zekat ve kurban yükümlülüğü genel olarak malın sahibi olan sizde devam eder. Kefaret ise farklı bir konudur ve burada söz konusu değildir.
Deliller
Zekat ile ilgili temel ayetlerden biri şöyledir:
"Mallarınızda, onda bir veya yirmide bir oranında zekat verin." (Kur'an-ı Kerim, Tevbe, 9/103)
Kurban ile ilgili hadis ise şöyledir:
"Kim kurban keserse, onun etinden bir parça ailesine, bir parça komşusuna ve bir parça da fakirlere versin." (Buhari, Edahi, 1)
Detaylı Açıklama
Beş yıl önce biriktirdiğiniz para, babanızın kontrolünde olsa da sizin malınız olduğu için zekat vermeniz gerekir. Zekat, malınızın üzerinden bir yıl (nisab ve yıl dönümü şartları) geçtikten sonra verilmelidir. Bu para altın hesabında ise, altının nisab miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi zekat için yeterlidir.
Babanız ihtiyaçlarınızı karşıladığı için zekat ve kurban yükümlülüğü onun üzerinde değildir. Çünkü malın sahibi sizsiniz ve malınızın zekatını vermekle yükümlüsünüz. Kurban ise genellikle kişinin kendi malı ile kesilir ve ihtiyaçlarınızın karşılanması kurban yükümlülüğünüzü etkilemez.
Kefaret konusu ise, oruç veya yemin gibi durumlarda ortaya çıkar; burada söz konusu değildir. Dolayısıyla kefaret ödemeniz gerekmez.
Babanızın dini bilgisi az ise ve zekat ile kurbanı sizin adınıza yapmıyorsa, sizin bunları kendinizin yapmanız gerekir. Harçlıklarınızdan küçük küçük hayırlar yapmanız sevap kazandırır ancak zekat ve kurban yükümlülüğünüzü yerine getirmez. Zekat ve kurban, malın üzerinden verilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak mal sahibinin zekat vermesi esastır. Kurban konusunda ise bazı mezhepler, kişinin kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir başkasının kurban yükümlülüğünü üstlenmesini farklı değerlendirebilir ancak Hanefi mezhebi mal sahibinin sorumluluğunu ön planda tutar.
Sonuç
Özetle, kuyumcuda bulunan altın hesabınızdaki para sizin malınızdır ve zekatını vermeniz gerekir. Kurban ise kendi malınızla kesilir. Babanızın dini bilgisinin az olması, sizin sorumluluğunuzu ortadan kaldırmaz. Zekat ve kurban yükümlülüğünüzü yerine getirmeniz, harçlıklarınızdan hayır yapmaktan daha önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
