Kutlu Doğum Programlarına Katılmanın Sınırı
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam, bir insana onu sevdiği için "kurban olayım sana" demekte bir sakınca var mı? Nazar değmesine karşı insanlar kıldan yapılan iple kapının eşiğinin veya nazar değdiği düşünülen kişinin ayağının ölçüsü alınıp hardal, soğan ve sarımsak kabuğu ile birlikte yakılıyor. Bu tür uygulamaların dinde yeri var mı, böyle şeylerin yapılmasında herhangi bir sakınca var mı? Son olarak Hocam “Bid’at bid’at’tir!” sohbetinizi dinledim ama kandillerle ilgili kısmını anlayamadım. Bir de Mekke’nin, İstanbul’un fethine, şehitleri anma programlarına yarar varsa gidilebilir diye bir cevabınız var. Kutlu doğum ve kandil etkinlikleri de bu kapsama girer mi? Günümüzde yapılan kutlu doğum etkinliklerine iştirak edilebilir mi? Bunlar bid’at mi, bunlara katılmakta herhangi bir sakınca var mı? Anlayabileceğim açık cevap olursa çok sevinirim hocam. Allah razı olsun."
Açıklama
Bu soruda sevgi ifadesi olarak kullanılan "kurban olayım sana" demenin hükmü, nazar inancı ve uygulamaları ile kutlu doğum ve kandil programlarına katılmanın İslam'daki yeri sorgulanmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sevgi ifadesi olarak "kurban olayım sana" demekte bir sakınca yoktur, çünkü bu bir dua ve sevgi ifadesidir. Nazar inancına dayalı uygulamalar ise İslam'da yeri olmayan, bid'at ve hurafe olarak değerlendirilir. Kutlu doğum ve kandil programlarına katılım ise, programların içeriğine göre değerlendirilir; eğer İslam'ın temel esaslarına uygun, Peygamber sevgisini artırıcı ve dini bilinçlendiren etkinliklerse katılmakta sakınca yoktur. Ancak bid'at ve hurafe içeren uygulamalardan uzak durulmalıdır.
Deliller
Sevgi ifadesiyle ilgili olarak Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Müminin mümine olan sevgisi, vücudun bir parçası gibidir; bir parça rahatsız olursa, bütün vücut uykusuzluk ve ateşle rahatsız olur." (Buhari, Edeb 27)
Nazar ve hurafelerle ilgili olarak Kur'an'da şöyle buyrulur:
"Şüphesiz Allah, sizi denemek için bir korku ve açlık, mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltme ile dener." (Bakara, 2/155)
Bu ayet, nazar gibi batıl inançların değil, Allah'ın takdir ettiği imtihanların gerçek olduğunu gösterir.
Detaylı Açıklama
"Kurban olayım sana" ifadesi, dilimizde sevgi ve saygı göstermek için kullanılan güzel bir ifadedir ve İslam'da buna engel bir hüküm yoktur. Bu tür ifadeler, kalpten gelen sevgi ve bağlılığı ifade eder.
Nazar inancı ve ona karşı yapılan uygulamalar (kıldan ip yapmak, hardal, soğan, sarımsak kabuğu yakmak gibi) İslam'ın temel kaynaklarında yer almayan, hurafe ve batıl uygulamalardır. Bu tür uygulamalar, İslam'ın tevhit anlayışına aykırıdır ve Allah'a olan güveni zedeler. Müslüman, nazar gibi batıl inançlara değil, Allah'ın korumasına sığınmalıdır.
Kandil ve kutlu doğum programları konusunda ise, bu tür etkinliklerin içeriği önemlidir. Eğer etkinlikler Peygamber sevgisini artırmak, İslam'ı öğretmek ve güzel ahlakı yaymak amacıyla düzenleniyorsa, bunlara katılmakta bir sakınca yoktur. Ancak bu programlarda bid'at, hurafe veya aşırı abartılı uygulamalar varsa, bunlardan kaçınılmalıdır. Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Her yeni şey bid'attir, her bid'at sapıklıktır." (İbn Mace, İlim 1)
Bu hadis, bid'atın kötü olduğunu belirtir. Ancak bid'atın ne olduğu konusunda alimler arasında ihtilaf vardır; faydalı ve İslam'a uygun yenilikler bid'at sayılmaz.
Özellikle Mekke ve İstanbul'un fethi gibi tarihi ve dini önemi olan olayların anılması, şehitlerin hatırlanması gibi programlar, İslam'ın ruhuna uygun olduğu sürece faydalı kabul edilir. Kutlu doğum programları da bu kapsamda değerlendirilebilir, ancak içeriğine dikkat etmek gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak nazar ve hurafe uygulamalarını reddeder. Kandil ve kutlu doğum programları konusunda ise bazı alimler, bu tür etkinliklerin İslam'ın temel ibadetleri arasında olmadığını ve gereksiz yere bid'at olarak görülmemesi gerektiğini belirtir. Ancak aşırıya kaçan, dinin esaslarını saptıran uygulamalardan kaçınılması ortak görüştür.
Sonuç
Değerli Müslüman, sevgi ifadesi olarak "kurban olayım sana" demekte bir sakınca yoktur. Nazar ve hurafe uygulamalarından uzak durunuz. Kutlu doğum ve kandil programlarına katılırken, programların İslam'a uygunluğunu göz önünde bulundurun ve bid'at içeren uygulamalardan kaçının. Allah'a tevekkül ederek, dinimizi doğru şekilde yaşamak en güzeli olacaktır.
