Borçluyken kurban kesmek caiz mi?
Sorunun Detayı
"Ben öğretmenim, eşim mühendis. İkimizin aylık toplam 4 bin lira geliri var. Yeni evli olduğumuz için de toplam 10 bin lira borcumuz var. Ancak düğünde gelen altınları bozduk. Bankada da 20 bin liramız var. Bu kurban bayramında eşimle ikimizin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi? Yoksa sadece eşim kesse olur mu?"
Açıklama
Kurban kesmek, İslam'da belirli şartlara bağlı olan bir ibadettir. Borçlu olmak, kurban kesme hükmünü etkileyen önemli durumlardan biridir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişi borçlu ise ve borcunu ödemekte zorlanıyorsa, kurban kesmekten önce borcunu ödemesi gerekir. Kurban, kişinin nafakasını ve borcunu aksatmayacak şekilde kesilmelidir. Eğer borç kişinin temel ihtiyaçlarını karşılamasını engelliyorsa, kurban kesmesi caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kurban ibadeti ile ilgili doğrudan borçluluk konusu geçmemekle birlikte, genel olarak borç ve nafaka önceliği vurgulanır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin, ancak ticaret yoluyla karşılıklı rızaya dayanan (alışveriş) dışında. Kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir." (Bakara, 2:188)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda aylık geliriniz ve borcunuz göz önüne alındığında, borcunuzu ödemek ve temel ihtiyaçlarınızı karşılamak önceliklidir. Bankada bulunan 20 bin lira, borcunuzu kapatmaya yeterli görünüyor. Borcunuzu kapattıktan sonra, kurban kesmek sizin için uygun olur. Kurban, kişinin maddi durumuna göre farz veya nafile olabilir. Hanefi mezhebine göre, kurban farz değil, sünnettir ve kişinin maddi durumu müsaitse kesilmesi tavsiye edilir.
Eşinizle ayrı ayrı kurban kesmeniz gerekmez. Hanefi mezhebine göre, ailede bir kişi kurban keserse diğerleri için de yeterlidir. Ancak her birinizin ayrı ayrı kurban kesmesi nafile sevabı artırır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de borçlu olan kimse, borcunu ödemeden kurban kesmemelidir. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde borç önceliklidir. Dolayısıyla mezhepler arasında bu konuda büyük bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Borcunuzu kapattıktan sonra kurban kesmeniz uygun olur. Aileden bir kişinin kurban kesmesi Hanefi mezhebine göre yeterlidir. Borçlu iken temel ihtiyaçlarınız aksıyorsa, kurbanı ertelemek daha uygundur.
