Krediyle Alınan Sonradan Değerlenip Satılan Evin Kazancı
Sorunun Detayı
"Üç buçuk sene 35.000 TL peşinatı tarafımdan verilen 135.000 TL’si eşim tarafından kredi çekilen bir ev alındı, toplamda 170.000 TL’ye alındı. Ev değer kazandı ve şu an 260.000 TL’ye satıldı. Bankaya kalan borç ödendikten sonra 158.000 TL para kalacak. Bu ev kredi ile alındığı için ama aynı zamanda hem peşinat verildiğinden hem de evin kendisi değerlendiği için ve 44 ay taksit ödendiği için
158.000 TL para helal mi? Veya ne kadarı helal, nasıl hesaplayabilirim?"
Açıklama
Krediyle alınan bir evin değer kazanması ve satılması durumunda elde edilen kazancın helal olup olmadığı, evin alımında kullanılan paranın kaynağı ve borç ilişkisi açısından değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evin alımında kullanılan kredi faizli ise, faiz kısmı haramdır. Ancak evin değer kazanması sonucu elde edilen kazanç, kredi borcu ödendikten sonra kalan miktar üzerinden değerlendirilir. Peşinat olarak verilen para helal kazançtır. Kredi borcunun faiz kısmı haramdır ve bu kısmın kazanca etkisi dikkate alınmalıdır.
Deliller
Faiz (riba) haramdır ve kazançta faiz unsuru varsa o kısım helal olmaz:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Kur'an, Bakara, 2:275)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpa ile, hurma hurma ile, tuz tuz ile, miktar ve tartıda eşit olmak şartıyla takas edilir. Faiz ise bunlardan fazlasıyla olur." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ev alımında kredi kullanmak günümüzde yaygın bir durumdur. Burada önemli olan kredi borcunun faizli olmasıdır. Faizli kredi kullanmak İslam'da haramdır. Ancak evin kendisi ve peşinat olarak verilen para helal kazançtır. Ev değer kazandığında, kredi borcu ödendikten sonra kalan para, peşinat ve değer artışının toplamıdır.
Öncelikle, kredi borcunun faiz oranı ve toplam ödenen faiz miktarı hesaplanmalıdır. Faiz kısmı helal değildir ve bu miktar kazançtan ayrılmalıdır. Peşinat olarak verilen 35.000 TL tamamen helaldir. Krediyle alınan 135.000 TL ise ana para ve faiz olarak ayrılmalıdır. Ana para kısmı helal, faiz kısmı haramdır.
Satıştan elde edilen 260.000 TL'den, kredi borcu ve faiz toplamı düşüldükten sonra kalan miktar, peşinat ve evin değer artışının helal kazancıdır. Eğer faiz miktarı net olarak bilinmiyorsa, bankadan faiz tutarını öğrenmek gerekir.
Bu durumda, 44 ay boyunca ödenen taksitlerin içinde ne kadar faiz olduğu önemlidir. Faiz kısmı haramdır ve mümkünse bu miktar sadaka olarak verilmelidir. Ana para ve değer artışı ise helaldir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faizli kredi kullanımını haram kabul eder. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, zorunlu hallerde ve alternatif bulunmadığında faizli kredi kullanımını geçici olarak tolere edebilirler. Fakat kazançta faiz kısmının ayrılması konusunda ittifak vardır.
Sonuç
Kardeşim, evin satışından kalan 158.000 TL'nin helal olması için kredi borcunun ana parası ile faizinin ayrılması gerekir. Peşinat ve evin değer artışı helaldir. Faiz kısmı haramdır ve bu miktar sadaka olarak verilmelidir. Bankadan faiz miktarını öğrenip hesaplama yapman en doğru yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.