Kredi Borcu Olanın Zekât Vermesi
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. 31.000 TL kredi borcumuz var. Evimiz, arabamız var, 300 grama yakın da altınımız var. Kenarda, bunların dışında herhangi bir birikimimiz yok ama Allah’a şükürler olsun lüks yaşıyoruz. Yani borcumuz var ama sıkıntımız yok, yani ödeyebilecek durumdayız. Bu durumda zekât vermemiz gerekir mi?"
Açıklama
Değerli Müslüman, zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli bir miktarına (nisaba) ulaşılması halinde verilmesi farzdır. Ancak borçlu olan kişinin zekât verme durumu, borcun mahiyetine ve mal varlığına göre değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişinin borcu varsa, zekât nisabına ulaşan malından borcunu düşerek kalan miktar üzerinden zekât verir. Yani, toplam mal varlığından borçlar çıkarılır ve geriye kalan nisaba ulaşırsa zekât farz olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2:43)
Hadis-i şerifte ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Maldan zekât vermek, malın üzerinizde hakkıdır." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli kardeşim, sizde 31.000 TL kredi borcu bulunmakta, ayrıca ev, araba ve yaklaşık 300 gram altın var. Zekât hesaplanırken, kişinin borçları mal varlığından düşülür. Ev ve araba gibi ihtiyaç ve kullanım amaçlı mallar zekâta tabi değildir. Ancak altın ve nakit gibi tasarruf malları zekâta tabidir.
Öncelikle, altın ve nakit toplamınızın nisab miktarını geçip geçmediğine bakılır. Nisab, yaklaşık 85 gram altın veya onun parasal karşılığıdır. Sizde 300 gram altın olduğu için nisabı aşmaktasınız. Ancak 31.000 TL borcunuz olduğu için, bu borç altın ve nakit değerinden düşülür.
Eğer altın ve nakit toplamınızdan borcunuzu çıkardığınızda geriye nisabı aşan bir miktar kalıyorsa, bu miktar üzerinden %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir. Borcunuz nisabı aşan miktarı yok ediyorsa, zekât farz olmaz.
Örnek olarak, altın ve nakit toplamınızın parasal karşılığı 150.000 TL ise, 31.000 TL borç düşüldüğünde 119.000 TL kalır. Bu miktar nisabı aşar ve zekât vermeniz gerekir.
Unutmayınız ki, borcun ödenebilir olması da önemlidir. Siz borcunuzu ödeyebilecek durumdaysanız, borçlu olmanız zekâtı engellemez; ancak borçlarınız nisabı aşarsa zekât vermeniz gerekir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde borçlar maldan düşülür. Ancak bazı alimler, borcun vadesi gelmemişse zekât hesaplamasında dikkate alınmaması gerektiğini söylerler. Hanbeli mezhebinde ise borcun tamamı dikkate alınır.
Sonuç
Özetle, borçlarınızı mal varlığınızdan düşerek kalan miktar nisabı geçiyorsa zekât vermeniz gerekir. Borcunuz nisabı aşarsa zekât farz olmaz. Hesaplamalarınızı bu şekilde yaparak zekâtınızı kolaylıkla yerine getirebilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
