Kocaya Zekat Verilir mi?
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam, hayırlı ramazanlar diliyorum. Size zekât ile ilgili bir sorum olacak. Benim zekât düşecek miktarda altınım var. Zekâtımı ramazan ayı içerisinde vermek istiyorum. Kocaya zekât verilebileceğini öğrendim. Eşimin durumu şöyle; eşim öğrenci, okuluna ağustos ayında on bin dolar ödeme yapması gerekiyor. O tarihe kadar bunun en fazla yarısını biriktirebilecek. Bir yıl içerisinde okula ödemesi gereken para 19 bin dolar. Eşim çalışıyor ve evimizi geçindirmek için yeterli parayı yine dolar olarak kazanıyor. Masraflarımızı karşılamak için kimseye muhtaç olmuyoruz. Ayrıca arabamız da var. Ödeme tarihine kadar parayı biriktiremezse borç alacak. Eşimin durumu böyle hocam. Acaba sadece borcu olduğu için benim zekâtım eşime düşer mi? Ancak maddi durumumuz daha iyi olacağı için ben de faydalanmış olacağım ona verdiğim zekâttan. Nasıl bir yol izlemeliyiz? Allah razı olsun."
Açıklama
Zekât, İslam'da malın belirli bir miktarının ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. Kocaya zekât verilip verilemeyeceği konusu ise zekâtın kimlere verileceğiyle ilgili hükümlere bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât sadece Kur'an-ı Kerim'de belirtilen ve fakir, miskin, borçlu gibi ihtiyaç sahiplerine verilir. Koca, eşin nafakasını sağlamakla yükümlü olduğu için, genellikle eşe zekât verilmez. Ancak eşin borçlu ve fakir olması durumunda, yani ihtiyaç sahibi olması halinde zekât verilebilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın kimlere verileceği açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe, 9:60)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kocanızın öğrenci olması ve okul masraflarını karşılamakta zorlanması, onun borçlu ve ihtiyaç sahibi olabileceği anlamına gelir. Ancak burada önemli olan, kocanızın genel maddi durumudur. Eğer kocanız çalışıyor, evin geçimini sağlıyor ve borçlarını ödeyebiliyorsa, bu durumda zekât vermek zorunlu değildir. Çünkü zekât, ihtiyaç sahibi olan ve geçimini sağlayamayan kimselere verilir.
Eşinizin borcunu ödemekte zorlanması ve borç alması durumu, onun gerçek anlamda muhtaç olduğunu gösteriyorsa, zekât verilebilir. Ancak bu durumda bile, zekâtın amacı ihtiyaç sahibine yardım etmek olduğundan, zekât verirken niyetinizin sadece Allah rızası olması gerekir. Ayrıca, zekât verirken eşinize yardım etmiş olmanız, sizin de fayda görmeniz anlamına gelmez; zekât malınızın temizlenmesi ve Allah'ın emri gereği ihtiyaç sahibine verilmesidir.
Ramazan ayında zekâtınızı vermek istiyorsanız, kocanızın gerçek ihtiyaç durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Eğer kocanızın borcunu ödeyememesi ve ihtiyaç içinde olması kesin ise zekât verilebilir. Aksi halde, zekâtınızı fakir ve muhtaç diğer kimselere vermeniz daha uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak eşe zekât verilmez görüşü hakimdir. Ancak bazı durumlarda, özellikle eşin ihtiyaç içinde olması halinde zekât verilebilir. Şafii mezhebinde de benzer şekilde, ihtiyaç sahibi eşe zekât verilebilir.
Sonuç
Sonuç olarak, kocanıza zekât vermek için onun gerçek anlamda ihtiyaç sahibi ve borçlu olması gerekir. Eğer maddi durumu iyi ise zekât vermek gerekmez. Zekâtınızı ihtiyaç sahiplerine vermeniz en doğru yoldur. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
