Kocasının İstemediği Nafile İbadeti Yapmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Size iki sorum olacak izninizle. Ablam bir cemaatin sohbetlerine katılıyor. Zaman zaman cemaatin öğrencileri için yardım toplanıyor. Bazen de bir organizasyon yapılıp biletleri parayla satılıyor yardım amaçlı. Ablamın kocası ise o cemaati sevmiyormuş. Eğer o cemaate yardım edersen haram ederim paramı diyormuş. Ablam bu durumda kocasına itaat etmek zorunda mı? Para toplayan kişiler ablama, senin de o para da hakkın var, yardım edebilirsin diyorlarmış. Doğrusunu sizden öğrenmek istiyoruz. İkinci sorum ise devlet hastanelerinde karşılaştığımız sorunlar ile ilgili. Bugün hastanede kan tahlili yaptırmam gerekiyordu. Kan odasında kadın erkek karışık aynı anda kan alındığını görünce geri döndüm. Tomografi çekildiğim esnada odaya başka hastalar alındı erkek de vardı içlerinde. Dışarı çıkmasını söyledim çıktı ama üzerimde kısa kollu gömlek ile beni gördü çok sinirlendim. Daha bunun gibi bir sürü örnek verebilirim. EKG çekilecektim bir kadın bir de erkek görevli vardı kadına rica ettim siz çekin diye kabul etti ama erkek olan inat etti dışarı çıkmadı. Ben de ahirette hakkımı alırım diyerek odayı terk ettim. Özelde çekilmek zorunda kaldım. Hocam bu durumlar karşısında nasıl davranmalıyız? Mecbur kaldığımız durumlarda erkek doktor ya da erkek tanı görevlisi caiz olarak biliyoruz. Peki, bu erkek hastaların odaya alınması durumlarında ne yapacağız? Hocam sizi ekranda görünce baba görmüş gibi oluyorum. Allah sizden razı olsun."
Açıklama
Bu soruda iki ayrı mesele ele alınmaktadır: Birincisi, kocasının istemediği nafile ibadet veya yardım faaliyetlerine katılma durumu; ikincisi ise hastane ortamında mahremiyet ve tesettürle ilgili yaşanan sıkıntılar ve bu durumlarda izlenecek yol.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kocanın eşine olan itaatinin sınırı, Allah'ın emirlerine ve farzlarına aykırı olmamak şartıyla geçerlidir. Nafile ibadetler ve yardım faaliyetleri, farz olmamakla birlikte sevap kazandıran amellerdir ve kocanın eşinin bu tür ibadet ve hayır işlerini yapmasını engellemesi uygun değildir. Hastane ortamında ise mahremiyetin korunması esastır; ancak zorunlu durumlarda erkek sağlık personelinin müdahalesi caizdir. Aynı ortamda erkek ve kadın hastaların bulunması ise mümkün olduğunca engellenmeli, aksi halde sabır ve edep ile karşılanmalıdır.
Deliller
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine de itaat edin." (Nisa, 4/59)
"Kadınların hakları, Allah tarafından erkeklere verilmiş haklar gibidir." (Bakara, 2/228)
Hz. Aişe (r.a) şöyle demiştir: "Peygamber (s.a.v) şöyle buyurdu: 'Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.'" (Buhari)
Detaylı Açıklama
Kardeşim, İslam'da kocanın eşi üzerinde belli bir itaat hakkı vardır ancak bu itaat, Allah'ın emirlerine ve farzlarına aykırı olmamalıdır. Nafile ibadetler ve hayır işleri farz olmadığından kocanın eşinin bu tür faaliyetlere katılmasını engellemesi doğru değildir. Özellikle yardım amaçlı toplanan paralarda, eğer haram bir durum yoksa ve ablanızın rızasıyla yapılıyorsa, kocanın bunu haram kılması İslam hukukuna uygun değildir. Ablanız, kocasına saygı ve nezaketle durumu izah etmeli, ancak dini vecibelerini ve hayır işlerini engellemesine müsaade etmemelidir.
Hastane ortamında mahremiyet konusu ise hassas bir meseledir. Hanefi fıkhına göre, kadınların mahremiyetinin korunması esastır. Ancak sağlık hizmetlerinde zorunlu durumlarda erkek sağlık personelinin müdahalesi caizdir. Bu tür durumlarda mümkünse kadın sağlık personeli tercih edilmeli, ancak bulunmuyorsa erkek sağlık personelinin müdahalesi sabırla karşılanmalıdır. Aynı odada kadın ve erkek hastaların bulunması ise mümkün olduğunca engellenmeli, aksi halde edep ve sabırla karşılanmalıdır. Bu tür durumlarda hakkınızı helal etmemeniz ve Allah'tan yardım dilemeniz güzel bir tutumdur. Ayrıca, sağlık kuruluşlarına mahremiyetin korunması için şikayette bulunmak ve taleplerinizi iletmek de hakkınızdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde de benzer şekilde kocanın eşine itaatinin sınırı Allah'ın emirlerine aykırı olmamakla sınırlıdır. Hanbeli mezhebinde de nafile ibadetlerin engellenmesi uygun görülmez. Hastane ortamında mahremiyetin korunması konusunda mezhepler arasında temel prensiplerde ihtilaf yoktur; zorunlu durumlarda erkek sağlık personelinin müdahalesi caizdir ancak mahremiyetin korunması için azami dikkat gösterilmelidir.
Sonuç
Özetle, ablanız kocasının nafile ibadet ve yardım faaliyetlerini engellemesine boyun eğmemelidir. Hastane ortamında mahremiyet korunmalı, ancak zorunlu durumlarda erkek sağlık personelinin müdahalesi sabırla karşılanmalıdır. Allah kolaylık versin ve hayırlı amelinizde muvaffak kılsın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.