KOAH hastası oruç tutamazsa ne yapmalıdır?

Sorunun Detayı

"Hocam ben elli yedi yaşındayım, akciğer sertleşmesi ve KOAH hastasıyım. Evde ve dışarıda solunum cihazı ve ilaçlar kullanıyorum. Doktorum oruç tutamayacağımı söyledi. Bu konuda detaylı bilgi almak istiyorum. Fidye vermem gerekir mi, hangi durumlarda fidye verilir? Şu an maddi sıkıntım da var. Şimdiden teşekkür ederim."

Açıklama

KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) gibi ciddi sağlık sorunları oruç tutmayı zorlaştırabilir veya imkânsız hale getirebilir. Bu durumda İslam hukukunda hastalık nedeniyle oruç tutamayanlar için özel hükümler bulunmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, hastalık nedeniyle oruç tutamayan ve bu hastalığın iyileşme ümidi olmayan kimse oruç tutmakla yükümlü değildir. Böyle bir kişi, oruç tutamadığı günler için fidye vermelidir. Fidye, her gün için bir fakirin bir günlük yemeğini karşılayacak miktarda sadaka vermektir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de oruç tutamayanlar için kolaylık sağlanmıştır:

"Oruç tutmanız size yazıldığı gibi, size de yazılsın diye yazılmamıştır; fakat sizden kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar." (Bakara, 2/185)

Hasta olup oruç tutamayanlar için fidye hükmü ise sahabe uygulamalarına ve icmaya dayanmaktadır.

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman kardeşim, doktorunuzun oruç tutmamanız gerektiğini belirtmesi, İslam'ın sağlık ve kolaylık prensipleriyle uyumludur. Hastalık orucu bozma sebebidir ve oruç tutmak sağlığınızı tehlikeye atıyorsa oruç tutmamanız gerekir. Bu durumda, Hanefi mezhebine göre, eğer hastalığınız geçici ise iyileştiğinizde tutamadığınız oruçları kaza etmeniz gerekir. Ancak KOAH gibi kronik ve iyileşme ümidi olmayan hastalıklar söz konusuysa, bu oruçları kaza etmek zorunda değilsiniz; bunun yerine fidye vermeniz gerekir.

Fidye, her gün için bir fakirin bir günlük yemeğini karşılayacak miktarda sadaka vermektir. Eğer maddi durumunuz elvermiyorsa, bu konuda zorlanmazsınız; İslam dini kolaylık ve güçlük durumuna göre hüküm verir. Fidye vermek zorunda değilseniz, sağlık durumunuz nedeniyle oruç tutmamanızda bir sakınca yoktur.

Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüşte olup, sağlık sorunları nedeniyle oruç tutamayanların fidye vermesi gerektiğini, ancak maddi zorluk halinde bu yükümlülüğün kaldırılabileceğini belirtmektedir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Maliki mezheplerinde de benzer şekilde hastalık nedeniyle oruç tutamayanların fidye vermesi gerektiği kabul edilir. Hanbeli mezhebinde ise hastalık süresince oruç tutmamak ve fidye vermek esastır. Mezhepler arasında bu konuda temel bir ihtilaf yoktur, sadece fidyenin miktarı ve uygulama şekli farklılık gösterebilir.

Sonuç

Sağlığınız oruç tutmaya elverişli değilse oruç tutmayınız. Geçici hastalıkta kaza, kalıcı hastalıkta fidye vermeniz gerekir. Maddi zorluk varsa fidye yükümlülüğünüz hafifler. Sağlığınızı korumak İslam'ın temel prensiplerindendir.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar