Kiraya Verilen Evin Zekatı
Sorunun Detayı
"Selamün Aleyküm ve Rahmetullah. Nakit param vardı. Zekatını veriyordum ama daha sonra ben o parayla ikinci veya üçüncü ya da daha fazlası olan evimi aldım diyelim. Yani ihtiyacımdan fazlası. Ticaret amaçlı ev ise diye geçiyor. Öncelikle ticaret amaçlı ev nedir? Kiraya vermişsem zekat düşer mi?"
Açıklama
Kiraya verilen evin zekatı konusu, malın türüne ve kullanım amacına göre değişen önemli bir meseledir. Burada evin ticaret malı mı yoksa kişisel kullanım veya yatırım amaçlı mı olduğu belirleyicidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eğer ev ticaret amacıyla alınıp satılmak üzere elde tutuluyorsa (ticaret malı ise) zekatı vardır. Ancak ev kiraya verilmiş ve kira geliri elde ediliyorsa, evin kendisi için zekat gerekmez; kira geliri ise zekata tabidir. Yani, kiraya verilen evin kendisi değil, kira gelirinin zekatı verilir.
Deliller
Kur'an'da zekatın malın belirli türlerine farz kılındığı belirtilir:
“Mallarınızda, onda bir oranında zekat verin...” (Bakara, 2:267)
Hadislerde de ticaret mallarının zekatının verilmesi emredilmiştir:
“Her yıl Ramazan ayında altın, gümüş, ticaret malları ve hayvanların zekatı vardır.” (Buhari, Zekat, 1)
Detaylı Açıklama
Ticaret amaçlı ev, alınıp satılmak üzere elde tutulan, yani kısa veya orta vadede kar amacıyla el değiştirmesi düşünülen gayrimenkuldür. Bu tür mallar ticaret malı sayılır ve zekata tabidir. Ancak kira amacıyla alınan ve uzun süre elde tutulan evler ticaret malı sayılmaz. Bu durumda evin kendisi için zekat gerekmez.
Kiraya verilen evden elde edilen kira geliri ise, Hanefi mezhebine göre, bir yıl boyunca elde tutulup nisap miktarına ulaşırsa zekata tabidir. Kira gelirinizden %2.5 oranında zekat vermeniz gerekir. Nakit paranızın zekatını vermeniz gibi kira gelirinizin zekatını da vermeniz gerekir.
Özetle, evin kendisi için zekat söz konusu olmazken, kira geliriniz zekata tabidir. Bu, malın türüne göre zekatın değiştiği ilkesine uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii ve Malik mezheplerinde de ticaret malı olarak görülen gayrimenkulün zekatı vardır, ancak kiraya verilen evin kendisi için zekat gerekmez. Hanbeli mezhebi de kira gelirinin zekata tabi olduğunu belirtir.
Sonuç
Değerli Müslüman, kiraya verdiğiniz evin kendisi için zekat gerekmez. Ancak evden elde ettiğiniz kira gelirinin yıllık nisap miktarına ulaşması halinde zekatını vermeniz gerekir. Ticaret amaçlı alınıp satılan ev ise zekata tabidir.
