Kirada Oturan Biri Zaruret Gereği Faizle Ev Alabilir mi?
Sorunun Detayı
"Hocam dört şey asli ihtiyaçtır deniliyor; yeme, içme, giyinme ve barınma. Bir insan bunlar için karz-ı hasen bulamazsa faizle borç alabilir deniliyor. Bunun ne oranda doğru olduğunu sizden rica ediyorum. Evi olmayan ve kirada oturan yakın bir arkadaşım var, ev almak istiyor. Finans kurumlarına ev almak için başvurdu. Ancak finans kurumlarıyla, diğer faizli bankalar arasında 6 ile 7 bin TL fark olduğunu söylüyor ve bunun kendisi için çok sıkıntılı bir rakam olduğunu ifade ediyor. 'Zaruretler yasakları mübah kılar' kapsamına bu olay girer mi?"
Açıklama
Barınma insanın temel ihtiyaçlarından biridir ve İslam hukukunda zaruret durumlarında bazı yasaklar mübah kılınabilir. Bu bağlamda, faizle borçlanmak konusu da zaruret kapsamında değerlendirilebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve genel olarak faizle borç almak caiz değildir. Ancak, kişinin asli ihtiyaçlarını karşılamak için başka çaresi yoksa ve zaruret hali söz konusuysa, bu durumda faizle borç almak geçici olarak mübah olabilir. Barınma ihtiyacı da bu zaruret kapsamına girer, fakat bu durumun ölçülü ve zorunlu olması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili kesin yasaklar ve zaruret durumlarına işaret eden ayetler bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlardan sakının ve eğer müminlerseniz (faizden) vazgeçin." (Bakara, 2:275)
"Kim bir zaruret içinde kalırsa, günah işlemeden, aşırıya kaçmadan, o zaman günah yoktur." (Hadis, Buhari ve Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, barınma insanın temel ihtiyaçlarındandır ve İslam'da zaruretler, yasakları kaldırabilir. Ancak burada önemli olan, kişinin gerçekten başka çaresi olmaması ve zaruret halinin ölçülü olmasıdır. Eğer arkadaşınızın başka faizsiz kredi veya destek alma imkanı yoksa ve kirada oturması kendisi için büyük bir sıkıntı oluşturuyorsa, faizle ev almak zaruret kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak bu durumda bile, faizle borçlanma mümkün olan en kısa sürede kapatılmalı ve bu durum kalıcı hale getirilmemelidir. Ayrıca, faizli borçlanmanın miktarı ve süresi de zaruret ölçüsünde olmalıdır. Arkadaşınızın imkanları dahilinde faizsiz alternatifleri araştırması, devlet destekli konut kredileri veya faizsiz finans kurumlarıyla görüşmesi önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faiz konusunda aynıdır. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de faiz haramdır ancak zaruret halinde sınırlı mübahiyet kabul edilir. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, zaruret halinde faizli borçlanmanın geçici olarak caiz olabileceğini belirtmektedir.
Sonuç
Özetle, arkadaşınızın barınma ihtiyacı zaruret kapsamında ise ve başka alternatif yoksa, faizle ev almak geçici olarak caiz olabilir. Ancak bu durum kalıcı hale getirilmemeli, mümkün olan en kısa sürede faizsiz çözümler aranmalıdır.
