Kira ve Faiz
Sorunun Detayı
"Hocam selamünaleyküm. Bizim ailece kiraya verdiğimiz bir mülkümüz var. Bu mülkten gelen kira, sözleşme gereği her yıl yüzde yirmi artıyor. Kardeşiminde bu yıl paraya ihtiyacı oluştu. Ve bana bu yılki kira hakkını bana ver, bir dahaki senede benim hakkımı sen alırsın dedi. Bu şekilde kirayı paylaşmak faiz olur mu veya bir sakıncası var mıdır? Allah sizden razı olsun."
Açıklama
Kira sözleşmelerinde kira bedelinin yıllık artış oranı ve kira alacaklarının paylaşımı, İslam hukukunda faiz (riba) ile karıştırılmaması gereken konulardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kira sözleşmesinde belirlenen yıllık kira artışı, tarafların karşılıklı rızasıyla yapılıyorsa ve bu artış sabit bir oran üzerinden gerçekleşiyorsa, bu faiz (riba) sayılmaz. Ayrıca, kira alacaklarının bir yıl öne alınması veya sonraki yıla bırakılması, aralarında faiz unsuru olmadan yapılırsa caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili yasaklama açıkça belirtilmiştir:
"Faizi yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar..." (Bakara, 2:275)
Burada faiz, borç para üzerinden belirli bir oranda fazladan alınan bedel olarak tanımlanır. Kira artışı ise, mal sahibinin mülkünü kiraya vermesi karşılığında aldığı bedelin zamana göre artmasıdır ve farklıdır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kira sözleşmesinde yıllık %20 artış belirlenmişse ve bu artış tarafların rızasıyla yapılmışsa, bu artış faiz sayılmaz. Çünkü kira, mal sahibinin mülkünü kullanma hakkını kiracıya vermesi karşılığında aldığı bedeldir. Faiz ise borç para üzerinden alınan haksız kazançtır.
Kardeşinizin bu yılki kira hakkını siz almanız, diğer yıl sizin hakkınızı onun alması ise, arada faiz unsuru olmadığı sürece caizdir. Burada önemli olan, kira bedelinin toplam miktarının değişmemesi ve tarafların rızasıdır. Eğer bu işlemde kira bedelinin toplamı artmıyor, sadece alacakların zamanlaması değişiyorsa faiz hükmü doğmaz.
Ancak, kira bedelinin peşin alınması veya ertelenmesi durumunda, arada faiz unsuru olmaması için kira bedelinin sabit kalması gerekir. Aksi halde, kira bedelinde haksız artış veya eksilme faiz hükmüne girebilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak kira artışlarının faiz olarak değerlendirilmediği görüşü hakimdir. Ancak artış oranının piyasa koşullarına uygun ve tarafların rızasıyla olması önemlidir. Bazı alimler, kira artışının aşırı ve haksız olması durumunda itiraz edilebilir görüşündedir.
Sonuç
Kardeşim, kira artışınız ve kira alacaklarının paylaşımı faiz sayılmaz. Taraflar arasında rızaya dayalı ve sabit oranlı artışlar ile alacakların takas edilmesi caizdir. Bu konuda dikkatli olun, haksız kazançtan kaçının ve sözleşmenizi açık tutun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
