Kazanılan tazminatta faizli miktarı ihtiyaç sahibine verebilir miyiz?
Sorunun Detayı
"Hocam bir sene önce çalıştığım kurumdan ayrılmak durumunda kaldım ve kıdem tazimatımı vermedikleri için dava açtım. Davam sonuçlanmak üzere, bilirkişi raporuna göre ne kadar alacağımı öğrendim fakat davanın açıldığı tarihten bu yana bir sene geçtiği için 1000 TL kadar faizli olarak bana ödeme yapılacak. Ben bu faizli olan parayı kullanmak istemiyorum, bu parayı maddi durumu kötü olan birine verebilir miyim?"
Açıklama
Kıdem tazminatı gibi bir alacak davası sonucunda elde edilen faizli miktarın İslam hukukundaki yeri ve bu miktarın ihtiyaç sahibi birine verilmesi konusu ele alınacaktır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) haramdır ve doğrudan tüketilmesi veya kullanılması caiz değildir. Ancak burada söz konusu olan, davanın geç sonuçlanması nedeniyle yasal olarak alınan bir gecikme faizi değil, alacağın bir parçası olarak verilen bir tazminattır. Bu tür faizli miktarın ihtiyaç sahibi birine verilmesi caizdir ve hatta sadaka olarak verilmesi sevap kazandırır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili yasaklar açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'Alım-satım da ancak faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım-satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
Ancak burada faizden kasıt, haksız kazançtır. Mahkeme kararıyla alınan gecikme faizi, alacağın bir parçası olarak değerlendirilir ve haram değildir. Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Müslim)
Bu hadis, insanların haklarını alırken kolaylık gösterilmesini ve haksızlık yapılmamasını emreder.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, mahkeme kararıyla aldığınız tazminatın faizli kısmı, sizin hakkınızdır ve bu parayı kullanmak istememeniz takdirde, ihtiyaç sahibi birine vermeniz sadaka olarak değerlendirilebilir. Bu, hem sizin hakkınızı korur hem de toplumsal dayanışmayı güçlendirir. İslam'da malı haram yoldan kazanmak yasak olduğu gibi, helal yoldan kazanılan malı ihtiyaç sahiplerine vermek teşvik edilir.
Burada dikkat edilmesi gereken, faizli kısmın mahkeme kararıyla hak olarak verilmiş olmasıdır. Eğer bu faiz, haksız veya faizcilik amacıyla alınmış olsaydı durum farklı olurdu. Ancak yasal bir alacak olarak verilen bu miktarın ihtiyaç sahibine verilmesi, İslam'ın infak ve sadaka prensiplerine uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de mahkeme kararıyla alınan gecikme faizi, alacağın bir parçası sayılır ve haram değildir. Bu miktarın ihtiyaç sahiplerine verilmesi ise sevap kabul edilir.
Sonuç
Özetle, mahkeme kararıyla aldığınız faizli tazminat miktarını ihtiyaç sahibi birine vermeniz caiz ve sevaplıdır. Bu şekilde hem hakkınızı korumuş hem de toplumsal yardımlaşmaya katkıda bulunmuş olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
