Katılım Bankasında Kar Paylı Hesap Açılabilir mi?
Sorunun Detayı
"Kuveyt Türk'ün altın hesabı ve kar payı... Kar payı altının ticaretini yaptığında veya altına zam geldiğinde 3 ayda bir kar elde ediyoruz. Benim kafama biraz yatar gibi oldu. Bir de diğer işlerini (kendimce ben oraya paramı yatırdığım zaman neye ortak oluyorum diye) sordum araç konusunda kaskoyu şart koşuyor ya kendisi yapacak ya da yaptırmasını istiyor alacak kişiden. Caiz olmayan bir iş yapıyor. Bunu da sordum sizin sigorta şirketiniz (duymuştum katılım kasko firması diye) caiz kasko firması mı diye bana kendi havuzumuzda değerlendiriyoruz, faiz işi yapmıyoruz diğerleri gibi, dediler. Şimdi benim oraya kar paylı bir hesap açtırmam veya sadece altın hesabı açtırmam caiz midir? (Takva sahibi insan için) Yoksa evim de mi saklayayım?"
Açıklama
Katılım bankalarında kar paylı hesaplar ve altın hesapları, faizsiz finans prensiplerine uygun olarak tasarlanmıştır. Bu tür hesaplarda mevduatınız, bankanın faizsiz finansman yöntemleriyle işletilir ve elde edilen kar payı müşterilere dağıtılır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, katılım bankalarında açılan kar paylı hesaplar caizdir. Çünkü bu hesaplar faiz (riba) esasına dayanmaz, kar ve zarara ortaklık prensibiyle çalışır. Altın hesabı da benzer şekilde, fiziksel altının saklanması veya alım-satımı üzerinden işlem görüyorsa caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir..." (Bakara, 2:275)
Ancak kar ve zarara ortaklık (mudaraba) meşrudur:
"Birbirinizle ticaret yapın, faiz yemeyin." (Nisa, 4:29)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizden kaçınmayı emretmiştir:
"Faizden sakının, çünkü faiz savaş sebebidir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Katılım bankaları, müşterilerinden aldıkları mevduatı faizsiz finansman yöntemleriyle değerlendirir. Bu yöntemler arasında kar-zarar ortaklığı (mudaraba), murabaha (alım-satım), istisna gibi işlemler bulunur. Müşteri, parasını bu şekilde değerlendiren bankadan belirli dönemlerde kar payı alır. Bu kar payı, faiz değil, gerçek bir ticari kazançtır.
Altın hesabı ise müşterinin altınını bankada saklama veya altın alım-satımı üzerinden kar elde etme imkanı sunar. Eğer altın fiziksel olarak saklanıyor ve müşteriye teslim edilebiliyorsa, bu caizdir. Ancak altının fiyat artışından dolayı kar payı almak, altının ticaretiyle ilgiliyse ve faiz unsuru yoksa yine caizdir.
Sigorta konusu ise İslam'da tartışmalı olmakla birlikte, katılım bankalarının kendi sigorta şirketleri (takaful) faizsiz ve dayanışma esasına göre çalışır. Kasko sigortasının zorunlu olması, aracın korunması için bir tedbirdir ve faiz içermeyen takaful sigortası ise caiz kabul edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak katılım bankacılığını caiz görür. Ancak bazı alimler, kar payı oranlarının sabit ve garanti olması durumunda bu uygulamayı faizli işlem olarak değerlendirebilir. Bu nedenle kar payı oranlarının değişken ve gerçek ticari kazanca dayalı olması önemlidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, katılım bankalarında kar paylı hesap açmak ve altın hesabı kullanmak Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak kar payı oranlarının garanti edilmediğinden ve faiz unsuru taşımadığından emin olunuz. Sigorta konusunda da faizsiz takaful sigortalarını tercih etmek uygun olur. Böylece hem malınızı korur hem de İslam'a uygun bir şekilde değerlendirmiş olursunuz.
