Kardeşe Zekat Verilir mi?

Açıklama

Zekat, İslam'ın beş şartından biri olup, malın belirli bir miktarına (nisaba) ulaşan Müslümanların ihtiyaç sahiplerine vermesi farzdır. Zekatın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekat malı doğrudan kendisi fakir olan kardeşe verilebilir. Ancak kardeşinizin ailesiyle birlikte yaşıyor ve onların nafakasından sorumlu ise, ona zekat vermek yerine ihtiyaç sahibi olan diğer fakirlere vermek daha uygundur. Ayrıca, zekat niyetiyle her ay kardeşinize gönderilen para, o ay için zekat yükümlülüğünüzü kaldırır; ancak yıl sonunda malınızın tamamını tekrar hesaplayıp nisaba ulaşıyorsa, o miktar üzerinden tekrar zekat vermeniz gerekir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekatın kimlere verileceği şöyle belirtilmiştir:

"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara verilir." (Tevbe, 9:60)

Hz. Peygamber (sav) de zekatın ihtiyaç sahiplerine verilmesini emretmiştir:

"Zekâtı, fakirlere ve miskinlere veriniz." (Buhari, Zekat, 1)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, kardeşinizin durumu önemlidir. Eğer kardeşiniz fakir ise ve kendi nafakasını karşılayamıyorsa, zekat verebilirsiniz. Ancak kardeşiniz ailesiyle birlikte yaşıyor ve onların nafakasından sorumlu ise, ona zekat vermek yerine ailenin fakir olan diğer fertlerine veya başka ihtiyaç sahiplerine vermeniz daha uygundur. Çünkü zekat, ihtiyaç sahiplerinin gerçek ihtiyaçlarını karşılamak için verilir.

Zekat niyetiyle her ay kardeşinize gönderdiğiniz para, o ay için zekat yükümlülüğünüzü kaldırır. Ancak yıl sonunda malınızın tamamını tekrar hesaplamanız gerekir. Eğer nisaba ulaşmışsa, o mal üzerinden tekrar zekat vermeniz farzdır. Bu, malınızın artması veya yeni mal edinmeniz durumunda geçerlidir.

Modern hayatta, zekatınızı güvenilir kurumlar veya doğrudan ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak mümkündür. Kardeşinize sadaka vermek ise zekat gibi farz olmamakla birlikte sevap kazandırır ve gönül rahatlığıyla yapılabilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de zekatın doğrudan nafaka sorumluluğu olan aile fertlerine verilmesi uygun görülmez. Malikilerde ise ihtiyaç durumu ön plandadır. Ancak tüm mezhepler, zekatın ihtiyaç sahiplerine verilmesini esas alır.

Sonuç

Kardeşiniz fakir ve kendi nafakasını karşılayamıyorsa zekat verebilirsiniz. Aksi halde, zekatı başka ihtiyaç sahiplerine vermek daha uygundur. Her ay zekat niyetiyle gönderdiğiniz para o ayın zekatını karşılar, ancak yıl sonunda malınızı tekrar hesaplayıp nisaba ulaşan miktar üzerinden zekat vermeniz gerekir.