Kamu Mallarını Kullanırken Ölçü
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm, öncelikle böyle hayırlı bir iş yaparak insanları aydınlattığınız için Allah sizden razı olsun inşallah diyorum. Sorum ise şu şekilde; bir kamu kurumunda yönetici olarak çalışmaktayım, bu sebep ile bana tahsis edilen bir araç, telefon hattı ve ailemi de kapsayan özel sağlık sigortası mevcut. Bunların içinden otomobili kullanırken, kendi özel işlerim ile alakalı olan kısımlarda kendim yakıt almak sureti ile kullanıyorum, çünkü araçlar kiralık ve kira ücreti ile yakıt ücreti dışında kurum tarafından ödenen hiç bir bedel yok, yani araç 1 ay boyunca kullanılmasa bile kurum kira ücretini ödemekte. Telefon olayında ise belirlenmiş bir paket üzerinden bana verilmiş bir hat var, iş görüşmelerimi de özel görüşmelerimi de bu hattan yapıyorum, fakat herhangi bir limit aşımı söz konusu olmuyor. Zaten verilen limit aşılır ise kurum bana fatura keserek aşım ücretini benden tahsil ediyor. Sağlık sigortasında ise tüm aile bireylerini kapsayan bir sigortalama durumu söz konusu. Yönetici olduğunuzda otomatik olarak (anlaşma yapılan firma tarafından) bu sigorta yapılıyor ve kullanılsa da kullanılmasa da firmaya standart bir ödeme yapılıyor. Özetle bu üç durumda yukarıda bahsettiğim şekilde bu tahsislerin kullanılması caiz midir?"
Açıklama
Kamu kurumlarında yöneticilere tahsis edilen araç, telefon hattı ve sağlık sigortası gibi imkanların kullanımı, İslam hukukunda kamu malının doğru ve ölçülü kullanılması çerçevesinde değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kamu mallarının ve tahsis edilen imkanların kişisel menfaat için aşırı ve haksız kullanımı caiz değildir. Ancak, görevle ilgili makul ve ölçülü kullanım ile kurumun belirlediği kurallara uyulduğu sürece bu imkanların kullanılması caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve kaynakların israf edilmemesi emredilmiştir:
“Yiyin, için, israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez.” (Araf, 7/31)
Hadis-i Şeriflerde de kamu malını koruma ve israf etmeme önemle vurgulanmıştır:
“Mümin, müminin malına zarar vermez.” (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kamu kurumlarında yöneticilere tahsis edilen araç, telefon hattı ve sağlık sigortası gibi imkanlar, görevlerini daha iyi yapabilmeleri için verilir. Bu imkanların özel işlerde kullanımı, kurumun belirlediği kurallar ve sınırlar dahilinde olmalıdır. Örneğin, kiralık araç için yakıtın kişisel işlerde kullanılması, eğer kurum kira ve yakıt bedelini ayrı ayrı ödüyor ve siz yakıtı kendi cebinizden karşılıyorsanız, bu durumda özel kullanımda harcanan yakıt bedelini ödemekle sorumlusunuz. Bu, kamu malının zayi edilmemesi ve hakkaniyet gereğidir.
Telefon hattı için iş ve özel görüşmelerin yapılması, ancak aşım ücretinin size yansıtılması, kamu malının israf edilmemesi açısından uygun bir uygulamadır. Bu sayede özel kullanımların maliyeti size ait olur ve kamu kaynakları korunur.
Sağlık sigortası konusunda ise, yöneticilik görevi dolayısıyla aile bireylerinizi kapsayan sigortanın yapılması, kurum ile yapılan sözleşme ve anlaşma gereği olup, bu hizmetten faydalanmak caizdir. Çünkü bu, görevle bağlantılı bir hak olarak verilmiştir ve israf veya haksız kullanım söz konusu değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde kamu mallarının korunmasını ve israf edilmemesini vurgular. Şafii mezhebi de kamu kaynaklarının kişisel menfaat için aşırı kullanılmasını uygun görmez. Ancak, kurumun belirlediği sınırlar içinde kullanımda bir sakınca yoktur.
Sonuç
Kamu kurumlarında tahsis edilen araç, telefon ve sağlık sigortası gibi imkanları, kurumun kurallarına ve ölçüsüne uygun şekilde kullanmak caizdir. Kişisel kullanımlarda maliyetin size ait olması, kamu malının korunması açısından önemlidir. Bu hususlara dikkat ederek hareket etmek en doğru yaklaşımdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
