Kadının Aile İçi Hakları
Sorunun Detayı
"Hocam öncelikle mesajımı okuyup cevap vereceğiniz için şimdiden teşekkür ederim. Bundan 11 yıl kadar önce esimle tanıştım beraber iki sene kadar yaşadık sonra ben bayan olarak esime evlilik bahsinde çok ısrarcı oldum oda kabul etti fakat babadan kalma bir iki gayrimenkulde hak talep etmemi rica etti bende kabul ettim. Ailede babadan kalma bir gece kondu ve iki de çok değersiz tarla var esim uzun yıllar önce tarlanın birini satıp bir ticaret hane acıyor buradan elde ettiği gelirle ilk esi ile düğününü ortanca ve küçük kız kardeşinin düğünün yapıyor bu arada gece kondu ya da ikinci bir kat ilave ediyor kendi barınması için diğer kardeşlerde satılan tarlada haklarını tamamen esime devrediyor aradan yıllar geçiyor esimin ilk esi ile boşanması gündeme gelince esim karısına mal kaptırırım korkusuyla tüm haklarını annesine devir ediyor sonradanda kendi dairesine ablası kiracı olarak ikamet etmeye başlıyor ve biz evleniyoruz ablası yaklaşık on senedir kira hiç vermiyor su an bizim iki çocuğumuz var ve kirada oturuyoruz bende görümcemin oturduğu eve ödemediği kira hakkimi helal etmediğimi söyledim eşime bana senin orda hakkın yok ki zaten dedi biz bu işin içinden çıkamadık evet mal olarak benden önce edinildiği için hakkim yok ancak esim normal şartlarda kira geliri olsa o gelirde çocuklarının ve karısının hakkı olmaz mı birde yıllardır eşim çalışıyor benim maddi olarak pek kazancım olmadı fakat ufak bir birikim yaptık daire almak istiyoruz şimdiden esim tapu konusunda konuşturmuyor bile ya kendi ailesinden birine ya da kendi sahsına yapacağını soyluyor simdi bu mesajı okuyup beni maddiyatçı sanmayın ama bende çocuklarımın ve kendi geleceğimden endişeliyim Allah muhafaza esime bir şey olursa kendi evimiz için neden gidip ailesinden hak talep edeyim he eğer bana bir şey olursa esim çocuklarımızı mağdur etmez fakat esime güvendiğim kadar ailesine güvenemem evimde huzur kalmadı ne yapacağımı bilemedim sizlerden nasihat ve İslam olarak haklarım konusunda bir aydınlık istiyorum biliyorum uzun oldu ama her şeyi tam manasıyla açıkladım."
Açıklama
Değerli Müslüman, aile içi haklar, özellikle mal, mülk ve geçim konularında eşlerin ve çocukların haklarının korunması İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu konuda hem evlilik öncesi hem de evlilik sonrası haklar ve sorumluluklar detaylıca ele alınır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte eşlerin mal rejimi ve hakları, evlilik öncesi ve sonrası edinilen mallar açısından farklılık gösterir. Eşlerin kendi malları kendilerine aittir; ancak evlilik birliği içinde ortak ihtiyaçlar ve çocukların nafakası için sorumluluklar vardır. Eşlerin birbirlerinin mallarına doğrudan hakkı yoktur; fakat nafaka, çocukların ve eşin geçimi için zorunludur. Kiraya verilen maldan elde edilen gelir, mal sahibinin hakkıdır. Ancak, çocukların ve eşin nafakası için mal sahibinin sorumluluğu devam eder.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile içi hak ve sorumluluklar şöyle belirtilir:
"Erkekler, kadınlar üzerinde, Allah'ın kendilerinden bir kısmını üstün kılması ve mallarından harcamalarından dolayı yetkilidirler." (Nisa, 4/34)
"Kadınlar için de erkekler için de nafaka ve giyim, ölçüye göre borçtur." (Bakara, 2/233)
Hadislerde de eşlerin birbirlerine karşı sorumlulukları vurgulanmıştır:
"Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır; en hayırlınız da eşlerine karşı en iyi davranandır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Eşler arasında mal ve mülk paylaşımı, evlilik öncesi edinilen mallar açısından farklıdır. Eşinizin babasından kalma mallar onun kişisel malıdır ve sizin doğrudan hakkınız yoktur. Ancak, bu mallardan elde edilen kira gelirleri veya ticari kazançlar, mal sahibinin hakkıdır. Eşinizin bu gelirleri çocukların nafakası ve ailenin geçimi için kullanması gerekir. Kiracı olan ablanın kira vermemesi, sizin ve çocuklarınızın hakkını korumak açısından sorun teşkil eder. Burada eşinizin sorumluluğu devam eder; kira gelirinin olmaması, nafaka yükümlülüğünü kaldırmaz.
Eşinizin malını kendi ailesine devretmesi, sizin ve çocuklarınızın haklarını zedeleyebilir; bu durumda İslam hukukunda malın korunması ve hakkın gözetilmesi önemlidir. Eşler arasında mal paylaşımı ve tapu işlemleri konusunda açık ve dürüst iletişim şarttır. Evinizin tapusunun size veya çocuklarınıza geçmesi, gelecekteki güvenliğiniz açısından önemlidir. Eşinizle bu konuda sağlıklı bir diyalog kurmanız, gerekirse aile büyüklerinden veya İslam hukukundan anlayan bir uzmandan destek almanız faydalı olacaktır.
Çocuklarınızın nafakası ve sizin maddi güvenliğiniz, İslam hukukunda korunması gereken haklardır. Eşinizin malını kendi ailesine devretmesi, sizin ve çocuklarınızın haklarını ihlal ediyorsa, bu konuda hukuki ve dini danışmanlık almanız önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak evlilik öncesi malların kişisel mal sayılması ve eşlerin birbirlerinin mallarına doğrudan hakkının olmaması görüşü hakimdir. Ancak nafaka ve geçim yükümlülüğü tüm mezheplerde aynıdır. Bazı mezhepler, mal paylaşımı ve miras konularında farklı uygulamalar yapabilir; ancak temel hak ve sorumluluklar benzerdir.
Sonuç
Özetle, eşinizin babasından kalan mallar sizin doğrudan hakkınız değildir; ancak çocuklarınızın ve sizin nafakanız için eşinizin sorumluluğu devam eder. Kiracı olan ablanın kira vermemesi hakkınızı zedeler ve bu konuda eşinizle açık konuşmanız gerekir. Tapu ve mal paylaşımı konularında haklarınızı korumak için İslam hukuku ve gerekirse hukuki destek almanız önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.