İzin bittiği halde işe geç gidilmesi durumunda ne yapılmalıdır?
Sorunun Detayı
"... olarak görev yapmaktayım aynı zamanda okul okuyorum ve ikisinin de hakkını vermek istiyorum. Sorum şu hocam iznim bittikten sonra görev yerime 4 gün geç gittim ve çalışmadığım günün ücretini ... vakfına bağışladım. Aynı zamanda işsiz bir abim var. Ben de emek harcamadığım o paradan ailemin de yemesini istemiyorum bunun üzerine ailem vakfa vereceğine abine verseydin dediler. Abime vermenin bir sakıncası var mı?"
Açıklama
İzin süresi bittikten sonra işe geç gitmek ve çalışılmayan günlerin ücretini bağışlamak veya ihtiyaç sahibi bir yakına vermek konusu, İslam hukukunda sorumluluk ve hakların dengelenmesi açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, izin süresi bittikten sonra işe geç gitmek, işverenin hakkını zedelediği için mekruh ve kusurlu bir davranıştır. Çalışılmayan günlerin ücretini bağışlamak veya ihtiyaç sahibi bir yakına vermek ise, bu hakkın iadesi ve telafisi açısından makbul bir davranıştır. Ancak bu ücret, işverenin hakkı olduğundan öncelikle işverene iade edilmesi gerekir. Eğer işveren kabul etmiyorsa veya bağış yapılmasına izin veriyorsa, ihtiyaç sahibi bir yakına verilmesinde sakınca yoktur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de emek ve hak kavramı önemle vurgulanmıştır:
"Allah, kimseye gücünün yetmediğinden fazlasını yüklemez." (Bakara, 2/286)
Hadis-i şerifte ise emek karşılığının verilmesi emredilmiştir:
"Her emekçinin hakkı emek ettiği şeydir." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, izin süresi bittikten sonra işe geç gitmek, işverenin hakkını zedeleyen bir durumdur. Bu nedenle, çalışılmayan günlerin ücretini bağışlamanız, hakkı iade etmek açısından güzel bir niyettir. Ancak ailenizin önerdiği gibi, bu ücreti işsiz olan abiniz gibi ihtiyaç sahibi bir yakına vermeniz de caizdir, çünkü bu para sizin hakkınız değildir ve ihtiyaç sahibine verilmesi sevaptır.
Hanefi mezhebine göre, işverenin hakkını korumak esastır. Eğer işveren bu ücreti bağışlamanızı kabul ederse, vakfa veya abiye vermenizde bir sakınca yoktur. Ancak işveren bu konuda itiraz ederse, öncelikle onun hakkını gözetmek gerekir. Günümüz şartlarında, iş ve eğitim arasında denge kurmak zor olabilir; bu nedenle işverenle açık iletişim kurarak izin ve çalışma durumlarınızı netleştirmeniz tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde işveren hakkının korunmasını önemser. Şafii mezhebinde de çalışılmayan günlerin ücretinin iadesi esastır. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer hükümler bulunur. Genel olarak, işverenin hakkı gözetilir ve çalışılmayan günlerin karşılığı ödenmez.
Sonuç
İzin süresi bittikten sonra işe geç gitmek işverenin hakkını zedeler. Çalışılmayan günlerin ücretini işverene iade etmek önceliklidir. İşveren kabul ederse, bu ücreti ihtiyaç sahibi abiniz veya vakfa vermeniz caizdir. İş ve eğitim arasında dengeyi sağlamak için işverenle iletişimde olmak önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.