İşten Çıkarılmış Birine Zekât Düşer mi?

Açıklama

Zekât, İslam'da malın belirli bir miktarının ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. İşten çıkarılmış veya geliri olmayan bir kimsenin zekât yükümlülüğü, malının nisap miktarına ve ihtiyaç durumuna göre değerlendirilir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekât vermek için kişinin malının nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl (hilâl ayı) geçmesi gerekir. Ancak, eğer kişi ihtiyaç sahibi durumundaysa, yani geçimini sağlayamıyorsa, zekât vermekle yükümlü değildir; aksine zekât alması gerekir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu şöyle bildirilir:

"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)

Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiğini belirtmiştir:

"Zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farz olur." (Buhari, Zekât, 3)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, eğer eşiniz işten çıkarılmış ve eviniz kira ise, ailenizin geçim durumu önemlidir. Eğer elinizdeki altınlar nisap miktarına (yaklaşık 85 gram saf altın) ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse, zekât vermeniz gerekir. Ancak, eğer ailenizin temel ihtiyaçları karşılanamıyor ve maddi sıkıntı içindeyseniz, bu durumda zekât vermeniz gerekmez, hatta ihtiyaç sahibi olarak zekât alabilirsiniz.

Zekât hesaplanırken toplam altın miktarınız değerlendirilir. Örneğin, 100 gram altınınız varsa ve üzerinden bir yıl geçtiyse, bu miktarın %2.5'u (2.5 gram altın veya karşılığı para) zekât olarak verilir. Ancak, bu hesaplama yapılırken ailenizin diğer gelir ve giderleri, borçları ve temel ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalıdır.

Kirada oturuyorsanız ve geliriniz yoksa, zekât vermek yerine zekât almaya hak kazanabilirsiniz. Zekât, malı olanların değil, ihtiyaç sahiplerinin hakkıdır.

Diğer Görüşler

Şafii mezhebi de benzer şekilde, malın nisap miktarına ulaşması ve üzerinden bir yıl geçmesi şartını koyar. Malın ihtiyaçtan fazla olması gerekir. Malı ihtiyaçtan az olan kişi zekât vermez. Malikî ve Hanbelî mezhepleri de bu konuda Hanefi mezhebi ile paralel görüştedir.

Sonuç

Eğer altınlarınız nisap miktarına ulaşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse, maddi durumunuz müsaitse zekât vermelisiniz. Ancak işsiz kalmanız ve ihtiyaç sahibi olmanız durumunda zekât vermek zorunda değilsiniz, hatta zekât alabilirsiniz. Bu konuda kolaylaştırıcı ve merhametli olmak İslam'ın ruhuna uygundur.