İsrail’le Ortak Projeye Katılmak
Sorunun Detayı
"Hocam selamünaleyküm. Eşim bir devlet üniversitesinde doktora öğrencisi ve yakın zamanda karşısına akademik bir proje çıktı. Projeyi yürütecek taraflar arasında bizim devlet üniversitemizden bir ekip ve İsrail Üniversitesi'nden bir ekip bulunmaktadır. Ben İsrail'i projenin bir tarafında görünce eşimin bu projeye girmesine soğuk baktım, çünkü 3-4 senelik ciddi bir akademik çalışmadan İsrail fayda görecek. Bizde çalışılan o alanda fayda göreceğiz ancak, İsrail'i ilmi olarak ileri götürecek bir çalışmanın içinde olmasını istemiyorum açıkçası. Ciddi bir vebalin altına girer diye endişe ediyorum. Bu projeye dahil olması sakıncalı mıdır? Sizin yönlendirmeniz ile taşlar yerine oturur diye düşünüyorum"
Açıklama
İsrail ile ortak akademik projeye katılmak, günümüzde birçok Müslümanın hassasiyet gösterdiği bir konudur. Bu tür iş birliklerinde hem dini hem de ahlaki boyutlar göz önünde bulundurulmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir Müslümanın düşman veya zulüm uygulayan bir devletle doğrudan iş birliği yapması, özellikle bu iş birliği karşı tarafın zararına değil faydasına olacaksa, sakıncalı ve mekruh hatta haram olabilir. Ancak burada niyet, iş birliğinin mahiyeti ve sonuçları önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de müminlerin zalimlerle dostluk kurmaması öğütlenmiştir:
"Allah, zalimleri dost edinmez." (Âl-i İmrân, 3/28)
Hz. Peygamber (s.a.v) de düşmanla iş birliği yapmanın zararlarından bahsetmiştir:
"Mümin, müminin aynasıdır." (Buhari, Edeb 68) - Buradan anlaşılan, müminler birbirine zarar vermemelidir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinizin akademik çalışması önemli ve takdir edilmesi gereken bir durumdur. Ancak İsrail devletiyle ortak projede yer almak, özellikle İsrail'in Filistin ve Müslümanlara yönelik politikaları göz önüne alındığında etik ve dini açıdan problemli olabilir. Bu tür iş birlikleri, dolaylı da olsa zulme destek anlamına gelebilir. Hanefi mezhebine göre, böyle durumlarda iş birliğinden kaçınmak daha uygun görülür.
Ancak burada önemli olan, projenin içeriği, tarafların rolü ve amaçlarıdır. Eğer proje tamamen akademik, insani ve zulme hizmet etmeyen bir nitelikteyse, bu durum farklı değerlendirilebilir. Fakat İsrail'in fayda sağlayacağı ve Müslümanların zarar görebileceği bir çalışma ise, katılım sakıncalıdır.
Günümüz dünyasında akademik iş birlikleri karmaşık olabilir. Eşinizin bu projeye katılması durumunda, niyetinin temiz olması, projenin içeriğinin dikkatlice incelenmesi ve zararlı sonuçlardan kaçınılması gerekir. Ayrıca, bu konuda üniversitenin ve ilgili kurumların tavsiyeleri de önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak zulme destek veren iş birliklerinden kaçınılmasını öğütler. Bazı alimler, akademik iş birliğinin barış ve bilgi paylaşımı amacı taşıması halinde daha esnek yaklaşabilir. Ancak bu konuda ihtilaflar bulunmaktadır ve her durum kendi şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Sonuç
Sonuç olarak, eşinizin İsrail ile ortak projeye katılması dini ve ahlaki açıdan dikkatle değerlendirilmelidir. Zulme dolaylı destek vermemek için mümkünse bu tür projelerden uzak durulması daha uygundur. Eşinizin niyeti ve projenin içeriği netleştirilerek karar verilmelidir.