İslami İlimler Okuma İsteği
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm değerli ve sevgili hocam. Asıl soruma gelmeden önce izninizle bulunduğum durum hakkında açıklık getirmek istiyorum. 18 yaşındayım ve Almanya da yaşıyorum. İmam Hatip vb. bir okulda okumadım ama elhamdülillah Kuran ve hadise bağlı olan bir ailede büyüdüm ve her şeye rağmen İslami bir zeminin oluştuğunu söyleyebilirim. Toplumumuzda "eskiden ne kadar âlimler vardı. Gençlerimiz çok bozulmuş, dinden imandan haberleri yok" gibi söylemler geçer, edebiyatı yapılır. Ne kadar doğrudur tartışılır elbet ama bunları söylerken sanki samimi değil gibiyiz. Bu fakir üniversite öncesi okulunu bitirmek üzere ve bir İslam üniversitesine gitmek istiyorum. İslam ile ilgilenmekten başka bir isin uzun vadede bıkkınlık verdiğini düşünüyorum ve boş buluyorum. O kadar zaman harcayacağım bir üniversitede gerçekten sevdiğim bir bölümü okumak istiyorum, yoksa ne okuma süreci mutlu geçer, ne de ondan sonraki iş hayati. Bundan dolayı da iki üç sene evvel Medine üniversitesine gitmeye karar verdim. Ama bunu ne zaman anne babama açtığımda hiç olumlu bakmadıklarını gözlemledim. Ya da akrabalarımın. Mesela dayımın tepkisi "o bölümleri başka bir yeri kazanamayan örgenciler seçer" oldu. Hani İslam’a bağlı gençler yetiştirmek istiyorduk? Bu olumsuz tepkilerden sonra bu fikirden vazgeçer gibiydim nitekim Çaykaralı Hacı Hasan Efendi de okuyan rahmetli dedem de bir keresinde başka bir olay için "ilim öğrenmeye bile gitsen, anne babanin rizasi olmadan hic bir faydasi olmaz" demişti. Medine ye gitme fikrinden vazgeçecektim ki sizin "hür yürekli gençler" sohbetinizi dinledim ve beni çok etkiledi. Bir kuşa bağlanan zincirlerden birini anne baba diye tanımladınız ve benim hislerime tercüman oldunuz. Benimde anne babadan olsun çok sevdiğim insanlardan olsun, fazla zincirlere bağlı olduğumu anladım ki inşallah sizi doğru anlamışımdır. Ondan sonrada bir kez daha kesinlikle İslam okumak istediğime kanaat getirdim ve Mısır ya da Medine ye gitmek istediğimi anladım. Ama babamın hala bu işe olumlu bakmadığını biliyorum. Annem bu konu hakkında biraz olumlu düşünmeye başladı. Şimdi asıl sorum da burada. Asılsız ve boş nedenlerden dolayı bir anne veya baba oğlunu İslam’ı okumaktan alıkoyabilir mi? Benim yapmam gereken ne? Mesela babama " baba ben Nureddin Yıldız’ın davetçi okuluna gitmek istiyorum" desem, cemaat farklılıklardan ve görüş ayrılıklardan dolayı bunu istemez. Bunun için bir sohbetinizde "Ebu Talib yeğenini seviyordu da ne oldu bu kuru sevgiye, simdi cehennemde kaynıyor" demeniz bile yeterli. Bilmem anlatabildim mi hocam. Ne anne babaya rest çekmek olur, ne de bu işten vazgeçmek. Baba istedi diye o kadar istediğim İslam bölümünden vazgeçipte hukuk mu okumam lazım mesela? Vesselam."
Açıklama
Değerli Müslüman, İslam ilimlerini öğrenme arzusu ve bu yolda aile içi engellerle karşılaşmak, birçok genç kardeşimizin yaşadığı önemli bir meseledir. Bu durum, hem bireysel hem de toplumsal açıdan hassas bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne babaya itaat farzdır ancak bu itaat, Allah'ın emirlerine ve dinin temel hükümlerine aykırı olmadığı sürece geçerlidir. İslam ilimlerini öğrenmek, dinin emrettiği bir hayırdır ve anne babanın bu konuda engel olması, haklı bir sebebe dayanmadıkça uygun değildir. Ancak aile ile ilişkilerde saygı ve nezaket çerçevesinde hareket etmek, İslam'ın öğütlediği bir davranıştır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, anne babaya iyilik etmeyi emreder, ancak itaatin Allah ve Resulü'nün emirlerine aykırı olmaması gerektiğini bildirir:
"Allah'a ve Resûlüne itaat edin. Eğer bir şeyde anlaşmazlığa düşerseniz, onu Allah'a ve Resûlüne arz edin, eğer Allah'a ve ahiret gününe inanıyorsanız." (Nisa, 4:59)
"Rabbin sadece kendisine ibadet etmenizi ve anne babaya iyi davranmanızı emretti." (İsra, 17:23)
Hadislerde de ilim öğrenmenin önemi vurgulanmıştır:
"İlim öğrenmek her Müslüman erkek ve kadına farzdır." (İbn Mace, Mukaddime, 17)
Detaylı Açıklama
Günümüzde gençlerin İslami ilimlere yönelmesi, hem bireysel hem de toplumun dini bilinçlenmesi açısından çok kıymetlidir. Ancak aile fertlerinin farklı düşünceleri, endişeleri veya önyargıları olabilir. Bu durumda, kardeşim, sabırla ve sevgiyle aile fertlerini ikna etmeye çalışmak, onların kaygılarını anlamak ve saygı göstermek önemlidir. Anne babanın rızasını almaya çalışmak, İslam ahlakının gereğidir. Fakat anne babanın engellemesi, eğer dinin öğrenilmesine engel olacak kadar ciddi ve haklı bir sebep değilse, kişinin kendi dini sorumluluğunu yerine getirmesi gerekir.
Medine veya Mısır gibi İslam üniversitelerine gitmek, ilim öğrenmek isteyen gençler için büyük bir fırsattır. Bu tür kararlar alınırken, aile ile açık ve samimi diyaloglar kurulmalı, onların endişeleri dinlenmeli ve mümkünse bu endişeler giderilmelidir. Ayrıca, farklı cemaat ve görüş ayrılıkları konusunda aşırı hassasiyet yerine, temel İslamî ilimlerin öğrenilmesi ve insanlara faydalı olunması hedeflenmelidir.
Anne babaya karşı saygı ve sevgi korunmalı, onlara karşı sert tutumdan kaçınılmalıdır. Ancak bu, kişinin dinî vazifelerini terk etmesi anlamına gelmez. Hz. Peygamber (s.a.v) de, anne babaya iyilik etmeyi emrederken, Allah'a itaatin önceliğini vurgulamıştır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde anne babaya itaatin önemini vurgular ancak dinin temel emirlerine aykırı olmadığı sürece itaat zorunludur. Bazı alimler, aile engeli durumunda kişinin dinî görevini yapmasının öncelikli olduğunu belirtir. Bu konuda farklı alimlerin görüşleri incelenebilir ancak genel kanaat, ilim öğrenmenin farz olduğu ve engellenmemesi gerektiğidir.
Sonuç
Sevgili kardeşim, İslam ilimlerini öğrenme arzun çok kıymetlidir. Aile ile saygı ve sevgi çerçevesinde iletişim kurmaya devam et, sabırlı ol. Anne babanın rızasını almaya çalış, ancak dinin öğrenilmesi gibi önemli bir görevde vazgeçme. Allah yolunda ilim öğrenmek, hem senin hem de toplumun hayrına olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
